Hyllin

Liria e shprehjes dhe njeriu.

2010-03-29T18:20:00.002+02:00

Themi te shpenguar liria e fjales apo liria e shprehjes pa pare me vemendje dallimin midis ‘lirise se fjales’ dhe ‘lirise se shprehjes’ .

Liria e fjales , ne thelb eshte liria e ankimit, sepse nuk me mungon lavderimi,i cili biles nxitet, me mungon ankimi, kritika.

Nderkaq kuptimi i lirise e shprehjes, nis me domethenien e fjales ’shpreh’, e cila ndoshta lidhet me gjermanishten ‘Sprache’ – gjuhe a ndoshta me italishten ‘esprimere’, por qe gjithsesi nenkupton ‘mohimin e prehjes’.
Pikerisht tek ky mohim i ‘prehjes’, gjen edhe domethenien ’shprehja’, pra dal nga gjendja e prehjes, por jo vetem duke ‘folur’, duke perdorur ‘gjuhen’, njeriu mund te ’shprehet’ edhe pa folur, te shprehet me punen, te shprehet me syte apo duart.

Dalja nga gjendja e prehjes , nenkupton qe njeriu nuk ‘permban’, nuk ‘permbahet’, ku permbahet nenkupton ‘ruhet brenda ne vetvete’, ne dallim nga mbaj, qe nenkupton edhe ‘ruan te jashtmen ‘ (ma ‘mba’ ti kete gje, derisa te vij ta marr= ma ‘ruaj’ ti kete).

Shprehja pra lidhet padyshim me daljen e qenies ne drite, dalja e ‘vetvetes per vete’, pra ka domethenie te eperme ndaj ‘fjales’ e cila mund ‘te genjeje’. Njeriu qe shprehet ‘nuk mund’ te mashtroje, nese mashtron ai njeri nuk eshte ’shprehur’, thjesht ka folur.

Shprehu!- themi perhere kur kerkojme sinqeritetin qe vjen nga perbrenda.

Pikerisht mungesa e lirise se shprehjes, kur nuk kemi dalje ‘te vetvetes per vete’, qofte nga frika se mos themi apo bejme ndonje budallek apo se na kane ndaluar fjalen, apo se po te shprehemi, do tallen me ne etj, eshte edhe ‘themeli i mosbesimit’.
Sinqeriteti i qenies, ‘i vetvetes per vete’ , qe eshte pikerisht shprehja, perben edhe bazen e ‘miqesise’, asaj ‘Miqesie’ ne domethenien shqiptare qe te gjithe e njohim por se praktikojme me e na duket si inekzistente.

Kjo eshte pasoje e krizes se vete konceptit shqiptar te ‘njeriut’, i cili eshte perhere e me pak ‘njeri’ e me shume ‘uomo-man’.

Cmund te thuhet per ‘njeriun’, i cili nuk ’shprehet’ me, pra nuk ka me nje ‘vetvete per vete’? Ky njeri flet ‘per vete’, ben ‘per vete’, por ne mungese te ’shprehjes autentike’, vetvetja nuk lidhet me veten, ky eshte ‘njeriu i fundit’ nicean, ‘ai qe ngerdheshet’, ose njeriu qe ‘nuk shprehet autentikisht’.

Por ky nuk eshte ‘njeriu’ ne domethenien shqiptare, kush i perqaset mendimit shqiptar e sheh ne drite ne Diellit, se ky nuk eshte ‘njeriu autentik’, ky nuk eshte njeriu qe del nga fraza:
Ai nuk eshte njeri, ai eshte shtaze.

Nga kjo ’shprehje autentike’ qe del zakonisht nga ‘thellesia e shpirtit’ e qe perfaqeson ne mendesine shqiptare ‘asgjesimin etik’ te tjetrit, duke pare se cfare nuk eshte, ne gjejme se cfare eshte.

Ne gjejme qe ne ndryshim nga mendimi grek (Aristoteli) i cili arriti pohimin se njeriu eshte ’shtaze politike’, mendimi shqiptar pohon se njeriu eshte ’shtaze etike’, dhe ketu nuk ka asgje kristiane, kjo eshte kristiane aq sa mund te jete kristian koncepti i Beses.

Qe ’shtaze etike’ nuk eshte formalisht larg ’shtazes politike’, kete e kuptojme lehte po te marrim parasysh se politika per mendimin grek eshte arti i gjetjes se ‘te mires’ se perbashket, por cfare eshte e mire eshte ‘etike’.

E megjithate nje veshtrim me kembengules, arrin ta kuptoje se si ’shtaze etike’ apo ’shtaze politike’ perfaqesojne nje ‘kunderthenie ne terma’ dhe pikerisht te kunderten e njera tjetres.
Pra sinteza ‘njeri’ arrihet vetem me dialektiken hegeliane, ky dy te kunderta arrijne nje sinteze.

Ne kete pike po te shikojme me vemendje se cila eshte e kunderta e ’shtazes’ do gjejme mjaft lehte se eshte etika dhe jo politika. Politika ne kuptimin grek eshte ‘art’, sot deri edhe ’shkence’, por ne te dyja raste, kemi te bejme me nje hap tjeter, me nje veprim, pra qe nuk eshte tek thelbi (vetvetja), por tek paraqitja (vetja).

Por kjo nuk e kenaq dialektiken hegeliane, sepse ne dialektiken hegeliane te dyja te kundertat gjenden ne esencen(vetveten) e sintezes.

Pra politika nuk eshte vertet e kunderta, por paraqitja e se kundertes, dmth jo e kunderta ‘ne vetvete’, por e kunderta ‘per vete’. Politika ne domethenien aristoteliane pra eshte paraqitja e etikes, por jo etika ne vetvete.

Keshtu qe ndjekja e dialektikes hegeliane, e cila eshte e vetmja qe arrin te perputhe dy te kunderta ne nje sinteze, na con ne perfundimin se :
1-Nese teza eshte Shtaza,
2-atehere antiteza eshte Etika,
3- sinteza eshte Njeriu.

Pra njeriu eshte shtaze etike, paraqitja e se ciles eshte politika.

Kuptohet qe ndjekja e dialektikes hegeliane, menjanon mundesine e ‘MORALISTIT’, ky individ nuk ‘eshte’ me SHTAZE, ky e ka mohuar ’shtazen’, rrjedhimisht nuk eshte NJERI ne domethenien shqiptare. Kristiani si Moralist nuk eshte ‘Njeri’ ne domethenien esenciale shqiptare, vetem ne domethenien Formale.

Nicja thoshte se:
- Njeriu eshte shtaza e vetme e pastabilizuar ende ne esencen e vet’ .

Ne fakt nuk eshte e stabilizuar ne esencen e vet, jo per shkak te faktorit ’shtaze’ sepse shtaza ne vetvete eshte e stabilizuar, por per shkak te faktorit ‘moral’, i cili eshte i paqendrueshem sepse nuk eshte absolut.

Pra vetem kur te arrihet nje moral absolut, mund te kemi pertejesimin e njeriut, kapercimin e njeriut ne mbinjeri. (Nicja e identifikon tek kerkimi i nje morali natyror qe e kthen njeriun ne rrenjet e tij, cka do ishte nje perendim i Njeriut, dhe fale ketij perendimi njeriu do kapercehet, do shkoje pertej).

Por ky nuk eshte problemi jone, ajo qe ka rendesi eshte pikerisht se mohimi i etikes, eshte mohim i nje pjese qe ndodhet ne ‘esencen e njeriut’, ne domethenien shqiptare, pra vete ‘njeriu’ keshtu mohohet dhe del pergjithesisht Shtaza. Kjo Shtaze e kerkon zgjidhjen e problemeve qe ka me realitetin tek POLITIKA, por ne fakt duhet ta kerkoje tek esenca e vet. Shtaza nuk e arrin dot politiken , pa arritur etiken.

Ky eshte edhe problemi kryesor i Komunizmit apo filozofive materialiste, gjithcka qe lidhet me materien me te prekshmen, i duhet trupit, i duhet esences tone si shtaze.
Ne rrugen e zbatimit te saj ne mohojme pjesen tjeter te Njeriut, ate qe e lidh me mendimin.
Ne shqip i pagdhendur, vjen nga gdhend e cila nga gdhe qe ka lidhje me gdhenjcke-e dale, e shtrembert, pyke, prandaj themi edhe :

Ai eshte pyke ne diell- pra ‘ i shtrember’.

E verteta, mendimi, ka lidhje me c’eshte ‘e drejte’ (mund te gjenden paralelizma edhe ne gjuhe te tjera qe e verteta=e drejta), por c’eshte e drejte ne zanafillen e vet i perkiste etikes. Mungesa e fjaleve shqip, pengon nje arsyetim te metejshem te mbeshtetur mbi pervojen shqiptare.

A eshte i mundur mendimi shqiptar ?

2010-03-28T13:53:00.002+02:00

Pyetje e thjeshte , pergjigje e veshtire.
Per te kuptuar ne eshte i mundur mendimi shqiptar, ne radhe te pare duhet kuptuar c'eshte vete mendimi, pertej domethenies se zakonshme , mendimi eshte cfare mendoj, i cili nuk jep ndonje njohje mbi mendimin, por vec shtron pyetjen cdo te thote te mendosh.

Te menduarit si proces i arsyes, nuk jep vetem mendime sikunder thuhet ne domethenien e zakonshme, por 2 pjella te mendjes:
1- Permendja
2- Mendimi i mirefillte

Ndonese nuk jemi platoniane, sillemi si platoniane. Platoni thoshte se njohjen e kemi te lindur dhe gjate jetes ne vetem kujtojme cfare dime, pra gjithe procesi i te njohurit te gjerave, varet nga sa te afte jemi te kujtojme.
Ne shqip, fjala e pershtatshme eshte permend-je. Te permendesh dicka, do te thote, dicka qe e ke ne kujtese ta nxjerresh prej saj e ta shprehesh.

Lidhja e forte mes permend dhe mendoj, gjithsesi nuk do te thote 'e njejta gje' , thote vetem qe te dyja konceptet kane lidhje kerthizore.
Pergjithesisht themi ; une mendoj se ...... , ne nje kohe qe fare mire ne vetem 'permendim' dicka, pra e nxjerrim nga kujtesa/mendja. (psh une mendoj se te gjithe njerezit jane te barabarte - ne fakt po permend dicka qe kam hasur dikund).

Dallimi thelbesor midis mendimit te mirefillte dhe permendjes, vjen nga 'vetvetoresia'(autenticiteti) e mendimit, ndersa permendja mund te jete fare mire dicka qe nuk eshte ne zanafille e jona. Megjithate ne mund te permendim edhe nje mendim te mirefillte tonin (psh kur e themi per here te dyte).

Ne kete pike kemi nje lidhje te tille ; Te menduarit-mendimi - kujtesa- permendja(dhe shprehja).

Kujtoj i themi ndryshe edhe 'mbaj mend'. Kjo deshmon edhe per lidhjen mes mend-imit dhe kujteses. Ne fakt te menduarit ka perhere lidhje me te kujtuarit. Kujtesa eshte thelbesore per arsyen, nga kujtesa arsyeja merr gjithcka te nevojshme per te funksionuar, duke filluar qe nga logjika, pa te cilen arsyeja nxjerr vetem 'gjera pa lidhje'. Logjike do te thote 'lidhje' dhe pa lidhjen mes fjaleve e gjerave e thena del si dicka shterpe, si te zesh veten me grushta.

Keshtu mund te themi se te menduarit ka nevoje, per arsyen,kujtesen e logjiken. Por te menduarit ka nevoje edhe per gjuhen, me saktesisht 'gjuhen e kujteses' ose 'gjuhen e qenies'... vazhdon

Historia si gjykim historik apo gjykim moral ?

2010-03-08T19:06:00.002+01:00

Kur flitet per 'mesimin nga e kaluara' historia shikohet si mundesi njohjeje e asaj qe eshte mire apo keq, pra morali i nje ngjarje historike. Zberthehet nje periudhe historike me qellim moral: kete na e meson historia, keshtu nuk duhet bere se eshte keq ose anasjelltas duhet te sillemi ne ate menyre sepse ajo eshte mire.
Ne kete menyre jepet nje gjykim moral. Por si cdo gjykim moral edhe ky mbi nje periudhe historike mbetet ne thelb subjektiv, morali mbisundues i nje periudhe percakton mire ose keq, nje ngjarje te caktuar.
Nderkaq gjykimit historik nuk i intereson se cfare perfaqeson ajo periudhe moralisht, sepse i vetmi qellim eshte zbardhja racionale e ngjarjes.

Nje historiani gjykimi moral nuk duhet ti interesoje, atij duhet ti interesoje historia ne vetvete, por si cdo njeri edhe historiani ka dobesite e veta, prej nga edhe historianet filo-.

Pyetja qe lind vetiu eshte:
A eshte e mundshme nje histori e kulluar ? Si mund te kemi nje histori te kulluar, racionale kur historianet sadopak bejne mekatin e afrimit ndjesor me periudhen qe u intereson ?

Ta leme menjane historine e historianeve, per historine e johistorianeve.
Kur historia e historianeve te vendos perballe nje pyetjeje te tille, kuptohet lehte se historia e johistorianeve nenkupton paresisht gjykimin moral.
Sepse historia shikohet si nje burim morali, ajo duhet te jape mesime perndryshe ska ndonje vlere (sociale, politike, ekonomike). Ketu shihet fare qarte nga buron nevoja e manipulimit te historise.
Manipulimi i historise vjen pikerisht nga nevojat e nje rendi te caktuar gjerash, jane ato qe shtyjne nevojtaret te japin interpretime (te fakteve historike) qe me historine s'kane lidhje.

Pergjithesisht sipas sistemeve, te cilat mbartin edhe moralin e tyre, gjendet edhe interpretimi i fakteve historike, me ndryshimin e sistemeve, i cili sjelle edhe ndryshime morale, c'ishte e vertete behet e rreme dhe e rremja e vertete, c'ishte e mire behet keq dhe c'ishte e keqe behet mire.

A mund te shpetojme dot nga permbysje te tilla ?

Po te shpetojme atehere do kete ardhur fundi i historise, sepse askush nuk do kishte me nevoje per gjykimin moral, gjithcka ka ndodhur me pare mund te vleresohet si racionale, perderisa ato ngjarje mundesuan ate rrjedhe qe sosi ne fundin e historise.

Sotit nuk mund ta themi dot se ka ardhur fundi i historise, pasi mbi ngjarjet ushtrohet gjykimi moral.
Vetem kur te jemi ne gjendje ta shohim historine si nje varg racional ngjarjesh mund te flasim per fundin e historise, deri atehere cdokush qe pretendon se sot perjetojme fundin e historise, eshte thjesht nje dijetar oborri.

Homo tecnologicus, zhytje ne mesjete ?

2009-06-12T01:47:00.003+02:00

Ne kohet e sotme, perhere e me te teper, verehen ndryshime te rendesishme socio- kulturore te cilat po i japin jete nje njeriu te ri. Perparimi i shpejte teknologjik sjell edhe menyra te tjera te perceptimit te realitetit. Tashme eshte teknologjia ajo qe kushtezon jashte mase perceptimin e realitetit, interneti ne vecanti.
Te shumte jane ata, qe flasin per lindjen e rritjen e homo tecnologicus, njeriu i ri i cili varet plotesisht nga teknologjia, jo vetem persa i perket mbijeteses, por vete formimit kulturor e deri tek perceptimi i realitetit.

Ky koncept nenkupton per fat te keq a te mire, se vete struktura sociale do i nenshtrohet teknologjise ne formimin e hierarkive ne shoqeri. Paria, ashtu si e tregoi kriza ekonomike mbareboterore , duket se do jete Pari teknokratike, shtresa aktive qe dominon teknologjine ndersa nga ana tjeter duket se kemi gjithe te tjeret, shtresa pasive qe i nenshtrohet teknologjise.

Kjo ndarje eshte e krahasueshme me ndarjen qe krijon homo religiosus, nga nje ane kleriket e nga ana tjeter gjithe te tjeret. Vete shtresa e mesme, jetike per demokracine tashme po humb perhere e me teper kuptimin, meqe 70-80% e nje shoqerie nuk ka si te quhet shtrese e mesme.
Po njesoj ndodhi me homo religiosus ne mesjete.
Persa kohe ne mesjete qe kish ‘homo religiosus’, kishte nje klase klerikalo- feudale qe formonte majen e gjithe te tjeret. Ata ne fakt zoteronin edhe shkrimin e dijet, te tjeret ishin analfabete.
Sot Irani , pavaresisht ndryshimeve ekonomike, ka nje kaste klerikalo-industrialistesh, qe dominon.

Keshtu homo tecnologicus, do i jape jete, klerikeve teknokrate( qe nga financa e cila varet plotesisht nga teknologjia e deri tek pronaret e mediave) dhe gjithe te tjeret.

Po ashtu paralelizmi eshte i ngjashem edhe ne aspektin tjeter. Ne kohen kristiane, mund te themi se kisha krijonte fenomene masive (si kryqezatat,pelegrinazhet), nderkaq vete jeta rrotullohej rreth kishes, keshtu qe mijra e mijra kisha anembane Europes, luanin rolin kulturor te mijra e mijra televizioneve te sotshem.
Pra vendosja e kishave ne cdo fshat e qytet europian , jeta qe rrotullohej rreth kishes e kultura biblike , gjejne paralelizem sot tek media anenmbane e kultura mediatike qe po perhapet ngadale.

Ne mes ketyre dy epokave te fenomeneve masive, secila me metoden e vet, kishat dje , mediat sot, kemi ‘epoken e shkelqyer’ qe po perendon, ate qe filloi me protestanizmin me 1525, vazhdoi me konsolidimin e konceptit te shtetit modern,me 1648, me revolucionin francez 1789 e shtetin-komb per ta quajtur mbase te perfunduar ne 1992, me rrezimin e Sovjetikeve e krijimin e Komunitetin Europian ne kuptimin politik.

Pra ‘epoka e shkelqyer’ plot 5 shekuj, i takon epokes se ndarjeve, percarjeve, krijimit e konsolidimit te subkulturave kristiane qe kulminoi ne shtetet kombetare, e faktikisht epoka e shteteve kombetare eshte edhe epoka e shkelqimit europian ne cdo fushe.

Keshtu mund te flasim per ciklin e ri, te fenomeneve masive, kesaj radhe fale mediave.
I bie,qe c’eshte krijuar ne keto 5 shekuj te rrenohet, perfshire edhe demokracine sic konceptohej kjo ne shek 19 e 20.
Ndersa ne sferen shqiptare, do kemi shkombetarizim masiv, humbje te kultures shqiptare apo asaj pjese te madhe qe do jete e padobishme sidomos ajo e shkruar dhe ‘fatkeqesine’(persa mund te vleresohet e tille) qe te mos themi kurre: Ne arritem te jetonim ne nje demokraci te mirefillte.

Natyralizim apo homogjenizim ?

2009-06-12T01:27:00.002+02:00

Per dhenien e nenshtetesise shtetet perdorin Jus solis (e drejta e territorit) dhe Jus sanguinis (e drejta e gjakut). Prej Italise e italishtes ka hyre ne shqip koncepti i natyralizimit.

Greqia perdor nje term mjaft te dobishem ne lidhje me jus solin, homogjenizim, ne ndryshim nga termi ‘i demshem’, natyralizim.
Natyralizim nuk do te thote praktikisht asgje. C’kuptim ka qe nje individ te natyralizohet ? Behet i natyrshem, behet pjese e natyres, behet natyror, natyral etj ?!

Ne pamje te pare, duket si term korrekt kur lidhet me territorin, me shtetin(natyren, o malet e Shqiperise) mirepo kush shihen kushtet e natyralizmit, verehet qarte se jane kushte qe i perkasin rendit social te gjerave, kerkohet qe individi te jete pjese e bashkesise socio-politike, te perthithe identitetin e pjesetareve te tjere te bashkesise etj.

Jus soli duhet te kishte termin territorializim, pasi i vetmi i pershtatshem kur te qenet ne nje territor te caktuar te japin te drejta mbi ate territor.

Nderkaq termi homogjenizim, i pershtatet edhe nivelit historik qe eshte i domosdoshem kur behet fjale per integrimin/asimilimin/cngjasimin e dikujt, pa harruar se po ky term ka kuptim paresor ne fushen sociale;shoqeri homogjene, bashkesi homogjene, grup homogjen.

Vete shtetet amerikane duhet te flasin per territorializim, sepse aty njeriu thjesht territorializohet, po ashtu si fabrika a uzina, e vetem me vone, po shume me vone, mund te flitet per homogjenizim.
Natyralizim eshte term qe devijon nga e verteta.

Une do thoja, se vijueshmeria normale e ketij procesi do ishte e ketille:

1- territorializimi i emigrantit, qe zgjat disa vjet, dmth emigranti eshte vendosur/ngulur ne nje territor te caktuar, qytet a fshat, ka nje pune relativisht te sigurte qe e lidh me territorin, ka nje shtepi relativisht te sigurte ku te fuse koken e njohjen relativisht te mire te gjuhes e cila i lejon pastaj te perthithe edhe kulturen e vendit.

2- homogjenizimi social i emograntit. Ky zgjat gjithe jeten e tij. Emigranti behet pjese e se teres, dmth nga pjese e vecante behet pjese e unikes, e bashkesise se atij, vendi rregullave morale e ligjore, mendesise se atij vendi,kultures e gjuhes.

Nderkaq , koncepte te tilla, si amerikanizim, italinizim, shqiptarizim nuk jane te pershtatshme per te karakterizuar nje individ te tille, duke qene se ngelen siperfaqesore.

Femija i emigrantit, homogjenizohet socialisht/kulturalisht pothuaj menjehere, sidomos kur lind atje, keshtu qe vetem tek ai mund te flitet me siguri per amerikanizim, italianizim, shqiptarizim etj.

Faza e fundit eshte autoktonia (identitare) dmth kur hyn me te drejta te plota historike ne bashkesi, atehere kur harron origjinen e nuk te karakterizon me termi i shqiptarizuar por termi shqiptaria .
Kjo ka me shume rendesi moralo-psikologjike sesa juridiko-politike, por qe gjithsesi me mire ta kesh sesa mos ta kesh. Eshte perhere me mire te karakterizohesh nga te tjeret si vendas sesa si i ardhur.

Politika dhe propaganda

2009-06-09T18:48:00.004+02:00

Qe ne fillim duhet pranuar parimisht, se keto dy koncepte jane te pandashme, ku ka politike ka edhe propagande dhe anasjelltas, ku ka propagande ka edhe politike.

Propagare, qe eshte rrenja e fjales, do te thote perhap, pra qysh ne rrenje shihet lidhja mes propagandes dhe informacionit e propaganda nenkupton informacion edhe pse pastaj informacioni mund te jete jokorrekt e te kete te meta te tjera.

Vete fakti, qe eshte informacion, fut ne loje konceptin e perballjes se njeriut me informacionin, dmth njeriu ne kete perballje eshte aktiv apo eshte pasiv.
Perballja aktive nenkupton qe njeriu eshte ne gjendje te perzgjedhe informacion, ka aftesi kritike e gjykuese mbi informacionin, di c'te marre e c'te lere.
Perballja pasive nenkupton paaftesine ne perzgjedhje, njeriu e vuan informacionin, i nenshtrohet atij.

Kuptohet qe kategoria pasive perbehet nga femijet, nderkaq kategoria aktive supozohet te perbehet nga te rriturit.

Tani, politika ka nevoje per njerez qe i nenshtrohen informacionit, per 'femije' ne politike, pasi krahas ideve, parimeve e interesave qe lidhin njerezit me nje parti te caktuar, nevojitet edhe propaganda per ata votues qe jane te lekundur, keshtu qe per shkak te kesaj kategorie ,sot vendimtare, propaganda u sherbehet te gjitheve.

Propaganda duke qene informacion i perseritur deri ne lodhje veshesh, ushtron funksion rraskapites per te rriturin i cili ka deri diku aftesi gjykuese mbi informacion, pra mbi personin qe ka qendrim aktiv ndaj informacionit sherben si dobesues gjykimi, me qellim kthimin e qendrimit te tij , nga aktiv ne pasiv, si te thuash kthimin e te rriturit ne 'femije' qe beson ne gjithcka i thuhet. Mjaft te imagjinohet si funksionon depertimi i hakerave ne nje kompjuter.

Dyndja e informacionit ne boten e sotme ka krijuar veshtiresi te medha tek cdokush; te gjithe jemi te kercenuar qe nderverprimin aktiv me informacionin ta ndryshojme ne qendrim pasiv.
Kjo do kercenoje me tej vullnetin e lire te cdokujt.
Te njejtin kercenim te vullnetit te lire e gjejme te shumefishuar nga propaganda e reklamat ne pergjithesi, e vete propaganda eshte edhe nje lloj reklame.

Mund te shtrohet pyetja, si mund te shquajme politikanin qe na ofron mundesine e zgjedhjes, meqe duam te ruajme vullnetin e lire.

Kjo eshte ne fakt e pamundur, por ka megjithate nje ndryshim, ka politikane qe e perdorin propaganden si mjet kryesor ka edhe politikane qe e perdorin si mjet dytesor.

I pari mund te shquhet, sepse kunder kundershtarit perdor perhere retoriken, ndersa i dyti vepron kunder kundershtarin pervec se me retoriken edhe me te shtena idesh e parimesh qe gjenden te kataloguara ne teorite politike.

Pra edhe pse mund te duket paradoksale, ekzistenca e nje ideologjie politike (jo ne kuptimin marksist) lejon edhe shquarjen e politikanit qe ka me pak nevoje per propaganden dhe retoriken, pasi atij nuk i duhet votuesi ne pergjithesi, por votuesi i cili gjen vetveten pervec tek interesat ekonomike edhe ne ate teresi idesh e parimesh, te cilat ka marre persiper te perfaqesoje.

Megjithese kane ardhur kohe te veshtira per kete lloj politikani, ne mbare perendimin, mendoj se njerezit, qe duan te shohin te perfaqesuar vetveten ne parlament, do gjejne perhere dike qe ti perfaqesoje, mjaft ti kerkojne vetes te jene aq te afte sa te kene qendrim aktiv ndaj informacionit, pasi jane njerezit qe krijojne perfaqesuesit e tyre dhe jo perfaqesuesit qe krijojne votuesit e tyre... te pakten ne nje demokraci keshtu duhet te jete.

Kultura politike dhe shqiptaret

2009-05-24T14:44:00.002+02:00

Me duhet te pranoj qe ne Shqiperi ende mungon kultura politike, jo vetem ne parine politike por sidomos tek masat.
Kultura politike normalisht krijohet ngadale , sepse si cdo lloj kulture varet nga tradita, por tek ne pavaresisht se e kemi nga pikepamja kohore nje tradite politike ende nuk mund te flitet per kulture politike.
Nje nga faktoret eshte mungesa e deges universitare qe merret me politiken (Serbia psh e ka ate fakultet qysh prej vitit 1900) por ai fakultet paresi ka krijimin e nje grupi te afte qe merret kryesisht me politiken e jashtme e cila e ka jetike njeriun e pergatitur, pra nuk duket te jete faktor aq domethenes.
Mungesa e kultures politike, kjo pagdhenduri politike e kudogjendur , duhet pare kryesisht si pasoje e mosfunksionimit te procesit te shtresezimit, dmth cdo klase politike, cdo elite politike prej 1912 e deri me sot, nuk ka lene asgje pas vetes, ka kaluar pa lene gjurme , pa krijuar themele kulturore mbi te cilat te tjeret duhet te ndertonin muret e deri tek catia.

Rregullisht parite politike i kane asgjesuar parardhesit, por kjo nuk do ish aq vendimtare sikur paraardhesit te kishin lene pas gjera me vlere te atille sa te mposhtnin kohen. E vetmja gje qe ka ngelur eshte vepra e Samiut, po edhe ajo me shume ka vlere simbolike, sepse shume pak e kane lexuar e mbi te gjitha ajo i perket periudhes se rilindjes.
Ccdo pari politike qe ka qarkulluar ne keto 100 vjet , nuk eshte kujdesur qofte edhe per nje sekonde, per te lene prapa teori politike me vlere te posacme per shoqerine shqiptare, zakonisht jane riciklime te teorive qe gjenden rendom jashte vendit.
Biles edhe vete politizimi i ideologjise kombetare nga ana e parive te shkuara u bindej ligjeve te huaja.

Parite politike ne Shqiperi jane marre pothuajse vetem me teorine e mbajtjes se pushtetit me cdo kusht dhe politologet e se shkuares jane kufizuar ne ate drejtim. Kjo gje ndodh per fat te keq edhe sot, politologet e sotem merren zakonisht me teorine e mbajtjes se pushtetit, si me zhvillimin ashtu me kritiken e saj.
Mua me duket shume deshperuese, pasi kjo tregon se marrja e mbajtja e pushtetit eshte i vetmi qellim ku drejtohen energjite mendore te parise politike. Nderkaq marrja e pushtetit duhet te jete thjesht mjeti per praktikimin e nje vizioni politik mbi te miren e perbashket.

Kjo ka krijuar edhe tek masat idene se politika nuk eshte gje tjeter perpos marrja dhe mbajtja e pushtetit e logjikisht te merresh me politike nenkupton te kesh mundesine e privilegjeve, dmth te jesh subjekt ku privilegji eshte prerogative.

Keshtu vete aksioni politik nenkupton per shqiptaret, sakrifice qe do shperblehet me pushtet e me pasuri e kjo eshte mese normale , biles legjitime, aq sa nje konceptim tjeter i veprimtarise politike do dukej si blasfemi apo edhe idiotizem.
Kjo mendesi tashme eshte rrenjosur aq thelle ne ndergjegjen shqiptare, saqe ndalon vete procesin e shtresezimit i cili sjell edhe kulturen politike, pra ne njefare menyre ne e kemi denuar vete veten me pagdhendurine politike, qe na pelqen duhet pranuar, biles aq shume saqe eshte krijuar edhe nje lloj njesie matese per aftesite politike te njerit apo tjetrit.

Nese nuk ndryshohet kjo menyre se perceptuari politiken, nuk ka gjasa qe te ndryshoje edhe veprimtaria politike ne Shqiperi e sa te jete jeta, pagdhenduria politike do udheheqe votuesin ne kutine e votimit. Kuptohet qe cdo vote e tille nuk eshte shprehje e demokracise por eshte nje grusht ndaj demokracise kombetare , qe vonon ndergjegjesimin e shqiptareve mbi te miren e perbashket e menyren se si arrihet tek ajo.

Morali publik nevoje jetike e nje shoqerie

2009-05-24T13:33:00.002+02:00

Cdo shoqeri, qysh ne hapat e pare te saj, ka nevoje per rregulla e sidomos per te cilesuar c'eshte mire e c'eshte keq , pasi vetem keshtu eshte ne gjendje te lejoje nderveprimin paqesor mes anetareve, pra te garantoje mbijetesen e saj.
Kjo vlen qysh ne grupimet e vogla shoqerore; 2 njerez duhet te pajtohen mbi rregulla te caktuara te nderveprimit te tyre, pra me konsensus te heshtur vendosin te ndjekin nje kod te caktuar etiko-moral. Kur njeri nga te dy e thyen kete kod plas sherri, kur te dy e ndjekin kete kod, atehere ka gjasa te mira qe vete shoqeria te perballoje kohen.

E njejta gje, vlen edhe per bashkesite, perfshire ato bashkesi qe ndodhen ne stadin e kombit.
Bashkesite kane nevoje per rregulla te njohura prej te gjitheve, shume prej te cilave ngrihen ne ligj e po te shumta jane edhe ato qe qendrojne ne stadin moral te tyre. Ato qe qendrojne ne stadin moral formojne kodin moral te asaj bashkesie apo moralin publik te saj.
Pa ligje ska shtet, por pa moral publik nuk ka shoqeri, sepse aty ku mungon morali publik, triumfon morali privat,vetjak, dmth ajo pjese e rregullave qe individi ne nje shoqeri te shendetshme dmth me moral te forte publik, vetem i enderron.
Morali vetjak apo privat krijohet nga egoizmi, sepse udhehiqet nga parimi '''c'eshte e mire per mua, eshte e mire ne vetvete dhe c'eshte e keqe per mua eshte e keqe ne vetvete'''.

Kjo eshte edhe baza e anarkise, sepse sa me shume morale private gjejme ne nje shoqeri, aq menyra te ndryshme ne perceptimin e se mires e se keqes gjejme . Keshtu qe morali publik hahet nga perbrenda, derisa shkaterrohet per ti lene vendin nje mish-mashi moralesh private te bashkuar, ne konflikt te perhershem mes tyre, konflikt qe kap detyrimisht edhe ligjet e asaj bashkesie e ngadale fillon e gerryen edhe ligjet. Keshtu qe shkaterrimi i moralit publik, jo vetem sjell krizen e shoqerise si pasoje e mungeses se homogjenitetit moral por edhe vete krizen e shtetit, si pasoje e konfikteve te ashpra e pakenaqesive ne procesin e ligjvenies.

Pra vete ligji fillon te delegjitimohet nga nje pjese e madhe e njerezve. Shteti vete humb konsensusin e behet i qelqte perballe jo vetem nje konflikti te jashtem por edhe perballe nje konflikti te brendshem.

Prandaj nje moral publik, sado i imet eshte i domosdoshem per nje shoqeri; aty njerezit gjejne nje menyre per te evituar konfliktet e per te mos harxhuar energjite e tyre ne konflikte te pafundme qe shpesh kalojne nga dhuna verbale ne dhunen fizike.
Vete demokracia si sistem qeverisjeje duhet stampuar ne radhe te pare ne moralin publik si 'mire', pasi vetem ashtu shteti kursen perdorimin e dhunes.

Sa me i imet morali publik aq me e percare dhe heterogjene eshte ajo shoqeri, sa me i trashe ky moral aq me e bashkuar dhe homogjene eshte ajo shoqeri. Ne rastin e pare, ligji behet jetik per nderveprimin e qytetareve, ne rastin e dyte ligji nuk ka nevoje te nderhyje ne cdo aspekt te jetes.
Nderkaq ne nje shoqeri ku mungon morali publik, apo pelhura morale eshte care, ligji duhet te ushtroje dhune te vazhdueshme e kjo gje mund te shpjere o ne shpartallim te asaj shoqerie o ne diktature ushtarake.
Pra morali publik eshte thelbesor edhe ne ruajtjen e vete demokracise.

Lufta dhe demokracia

2009-04-26T23:43:00.002+02:00

Pranimi i legjitimitetit natyror te luftes eshte pikerisht pikenisja e shqyrtimit te ceshtjes.

Demokracia eshte nje sistem i brendshem qeverisjeje i nje shoqerie ,keshtu qe ne raportet e jashtme nuk mund te buroje nje kendveshtrim kontradiktor me format e tjera te qeverisjes.

Kthimi i demokracise nga sistem i brendshem qeverisjeje ne 'teresi vlerash internacional-humaniste' eshte proces modern, biles i koheve te sotme e me sakte mund ta quajme nje perpjekje. Ne kete perpjekje po humbet logjikisht edhe thelbi i demokracise .
Demokraci-Lufte nuk perbejne nje nderlidhje ku me fuqizimin e njerit faktor duhet te kemi zhdukjen e faktorit tjeter, pra nuk ka paraprakisht kundershti midis konceptit te demokracise dhe konceptit te luftes.

Asnje sistem qeverisjeje nuk eshte ne gjendje te garantoje paqen e perjetshme, sepse sistemi i qeverisjes nuk eshte produkt i filozofimit mbi paqen, por pikerisht mbi qeverisjen. Keshtu edhe demokracia nuk eshte produkt i filozofimit mbi paqen. Nuk mund te thuash absolutisht tani qe kemi demokraci kemi paqe te perjetshme.

Demokracia e pare jo si sistem qeverisjeje por si sistem vlerash njerezore, vuan nga internacionalizmi pasi propogandon vlerat e gjithe njerezve e jo te nje zone te caktuar.
Ky internacionalizem e ben te bjere ne gracken e cdo teorie internacionaliste,dmth perhapja e asaj teorie(doktrine,ideologjie) me dhune.

Ne kete gracke e ka futur demokracine ajo qe quhet 'demokracia amerikane'. Ka marre tashme persiper perhapjen e demokracise me dhune nepermjet doktrines se luftes preventive.
Nuk eshte aspak faji i Amerikanit , por eshte thelbi i demokracise qe te con tek nje konceptim i tille. Cdo teori internacionaliste historikisht ka propoganduar e praktikuar perhapjen e saj me dhune e keshtu po ndodh me demokracine. Perhapja me dhune e jo me paqe nga ana tjeter tregon edhe dobesine e aspak universalizmin e vlerave qe pretendon teoria, pra ne kete pike teoria kthehet ne prodhuese tiranie,sado te larta e fisnike te jene qellimet e saj.

Koncepti i Legjitimitetit te nje lufte eshte nga fitoret me te medha qe njeriu gjeti ne rrugen e tij mijeravjecare te kalimit nga barbaria ne civilizim.

Aktualisht bota po jeton nje periudhe krize ne kete drejtim. Amerika futi ne te drejten nderkombetare serisht konceptin e luftes parandaluese(preventive). Kishte shekuj qe Europa te pakten me perpjekjet e saj zhduku nga raportet nderkombetare legjitimitetin e luftes parandaluese. Kjo arritje e madhe u shkermoq prej Amerikes .
Kjo le te themi eshte disfata e 'demokracise' pasi shteti simbol i lejon vetes perdorimin e doktrines se luftes parandaluese.
Nese perhapet kjo doktrine te cilen e mbeshtetin faktikisht shumica e shteteve demokratike do gjendemi ne nje situate shume te veshtire. Neser del nje shtet e thote: Duke qene se fqinji im eshte pasuruar e ka filluar te shpenzoje shume per armatime ,une duke qene se ndihem i kercenuar nga ky shtim i armatimit, bej nje lufte preventive e keshtu se lejoj te behet kercenim per mua te nesermen.

Fatkeqesia eshte pikerisht mbeshtetja qe njeriu 'demokratik' i jep kesaj doktrine te rrezikshme per marredheniet nderkombetare.

Demokracia kozmopolitike apo perandoria utopike universale

2009-04-26T22:49:00.005+02:00

Ne kohet e sotme, flitet perhere e me shume per njefare demokracie kozmopolitike, e cila konceptohet si qeverisje boterore e nevojshme per njeriun e shek 21. Baza e saj eshte globalizmi qe nuk resht se na shpuari veshet cdo dite.

Globalizmi eshte me teper nje koncept qe i referohet universalizmit ekonomik, apo me specifikisht tregtise se lire pa barriera doganore.
Ngadale globalizmi po merr konture kulturore apo me sakte po perpiqet te marre, e del si teori e vellazerimit universal.
Demokracia kozmopolitike eshte doktrina politike e globalizmit, njehere e nje kohe quhej Perandoria Universale, ne perendim i pari e hodhi Aleksandri i Madh ndersa i fundit ishte Hitleri.

Ashtu si te gjithe perpjekjet per Perandori Universale kane deshtuar edhe kjo perpjekje e demokracise universale do deshtoje, per arsyen e thjeshte se jane Utopi.
Edhe Komunizmi ishte dhe eshte doktrine universaliste ashtu si edhe fete kristiane e myslymane, por serisht edhe keto deshtuan ne misionin e tyre universalistik.

Po ti shikojme me vemendje te gjithe doktrinat universaliste qe njeriu ka nxjerre deri me sot, verejme se perhere kane paraprire masakra te pafundme civilesh, qe ta zeme nga masakrat e Lekes, ne Tebe, Tir e Gaza e deri tek masakrat Hitleriane apo masakrat qe vijojne perdite ne Irakun e sotem, te cilit i ra ne pjese doktrina universaliste 'demokracia kozmopolite amerikane'.

Cdo doktrine universaliste eshte doktrine qe perpiqet te moralizoje perdorimin e dhunes, ndaj atyre qe nuk duan te jene pjese e universalizmit, por duan te kene atdheun e tyre, fene e tyre dhe identitetin e tyre.

Demokracia ka nje aftesi;i shtyn njerezit te shohin endrra ne diell, gjithe diten. Kjo aftesi vjen nga iluzioni qe ushqen, se vertet njerezit jane te barbarte e jo te ndryshem.
Pastaj iluzioni ushqen utopite.
Iluzioni i njerezve te barabarte ka ushqyer utopite me te rrezikshme, mbi gjithe utopite, komunizmi.

Nga ana tjeter e shohim te gjithe se kjo doktrine politike ashtu si gjithe doktrinat politike i sherben me shume nje shteti apo grupshtetesh, te cilat ne rast realizimi udheheqin.
Ne rastin tone, vendet perendimore legalizojne grabitjen e pasurive te vendeve te tjera te botes, cka e bejne rregullisht prej 150 vjetesh e po kalojne nga faza tashme ilegjitime e kolonizimit ne imperializem te paster financiar.

Bota e re do shohe industrite te transferohen jashte perendimit (sic po behet ne mase, se tashme shume industri perendimore perdorin krahun e lire te punes, ne Kine a Vietnam) ndersa, perendimi do mbaje sherbimet e Financen e gjithe botes.
Amerika tregoi forcen qe ka financa, sesi falimentimi financiar i Amerikes do rrenonte gjithe boten.
Kjo force do jete neser forca reale e perendimit e keshtu bota njesoj do mbahet ne kontroll e do shfrytezohet. Si ta quajme kete doktrine ?
Demokracia Kozmopolite, i shkon per mbare apo jo ?

Ilir/hyllir/illyr duhet te jete vetcaktim

2009-04-26T20:35:00.003+02:00

Ceshtja ne Ilir/illyr/Hyllir(Hyllin) eshte vetcaktim apo huajcaktim,mendoj se shqyrtimi thellues eshte i domosdoshem edhe sikur ky shqyrtim te kete themele hamendesore ... Mbi themele hamendesore jane ndertuar, qe nga vlera qe quhen rendom morale e deri edhe kombe,kjo nuk duhet harruar....

Nese eshte huajcaktim,ngrihen fuqishem nje sere pyetjesh: Po perpara si quheshim? Nese nuk kishim emer permbledhes atehere a eshte e drejte qe ne te flasim per identitet e kombesi ne lashtesi? Atehere mos jemi valle njesoj si kombet e tjera ,pra komb i krijuar me arnat e te tjereve e aspak me nje prerje paresore?

Percaktimi pellazg dihet qe ne shumicen e tokave ilire ishte i panjohur,sepse na e percjell Herodoti, kur thote se pellazget ende banonin ne Greqi ne kohen e tij dhe ILLYRIOI i percakton si ilire e jo si pellazge.... Ne dallohemi per harrese te percaktimit kombetar si pasoje e forcave te tmerrshme natyrore qenderikese qe zoteron raca shqiptare,por deri ne kohen e Herodotit ishim 'Fuqi e Madhe' dhe forcat qenderikese nuk ishin te nxitura e ndihmuara nga shtrengimi i jashtem....

Fisi i Hylleve dorik i dha emrin hellineve, por ne shek 7 p.l.k nuk kishte me nje fis 'hylleis' zona cakore me gadishullin hellin dhe fisi i hylleve ne Dalmaci ishte krejtesisht i pafuqishem te ndikonte vendosmerisht ne gadishull ne krijimin e nje percaktimi kombetar fillimisht per hyllinet e jugut e pastaj per mbare hyllinet ....

Keshtu qe e vetmja mundesi ngelet qe hyllin te jete vetcaktim.... Lindja e ketij vetcaktimi per mendimin tim eshte ceshtja me e veshtire qe mund te arrije ndonjehere te shkeputet prej themeleve hamendesore por eshte njekohesisht celesi qe hap deren me te lakmueshme prej cdokujt qe merret me prejardhjen e popullit te zgjedhur prej natyres por te ndeshkuar prej njerezve me te ulet fizikisht, moralisht e shpirterisht me te cilet kemi pasur marredhenie deri me sot....

Ne rast se eshte vetcaktim serisht jemi perpara pyetjeve te veshtira ,si :Nese eshte vetcaktim atehere perse pergjate historise se lashte fiset qe jane shkeputur prej ketij kombi nuk kane ruajtur percaktimin kombetar?

Per te pasur nje pergjigje te kenaqshme apo te pakten qe nuk zoteron vecorine e kundershtise se brendshme,mendoj se shume pak na ndihmojne dijet me ne ze dhe ndihmen vendimtare mund ta jape vetem shqyrtimi imtesor i vetive racore....
Vetia kryesore qe ndikon fuqimisht ne pergjigje, eshte fuqia natyrore qenderikese e races shqiptare....
Fuqia qenderikese eshte nje dhurate e natyres ,dhurate qe u takon vetem racave te pastra....
Nje bashkesi qe ndodhet ne nje hapesire jetike te caktuar heret e a vone do e mbibanoje ate hapesire keshtu qe ushqimi do jete me i paket dhe fuqia fizike e perberesve te bashkesise do bjere,do shtohen edhe semundjet,keshtu qe duke u dhuruar fuqine qenderikese natyra u ben nder femijeve te saj,duke qene se nena natyre perkujdeset ne radhe te pare per shendetin dhe permiresimin fizik e pastaj ate moral e shpirteror ....

Keshtu fale fuqive qenderikese njeriu perhapet vazhdimisht....Lufterat e brendshme brenda races jane vecori e tyre,duhet te mbijetoje me i forti dhe ne kete lufte te dobetit vdesin ose largohen, kurse qendra ngel gjithmone e fuqishme apo le te themi ajka trupore fillimisht e pastaj morale e shpirterore per te vijuar me ate intelektuale dhe ne fund me ate ekonomike,pra keto ngelin afer qendres,pasi koncepti i qendres eshte koncepti me i rendesishem i njeriut....

Pra duke u bazuar tek keto te dhena racore mund te thuhet, se largimet ilire jane pikerisht te formuara prej fuqive qenderikese qe kane humbur luften e brendshme me anetaret e se njejtes race, te cilet(fituesit) vazhdojne trashegimine fizike ,morale, shpirterore,urtesore dhe ekonomike te stergjysherve, kurse humbesit largohen prej qendres ne drejtime te paditura e pastaj perzihen heret a vone me raca te tjera dhe humbasin pjeserisht ose teresisht identitetin e stergjysherve per te perqafuar nje tjeter apo per te ndikuar ne krijimin e nje te riu....

Keshtu qe besoj se ilir/Hyllir eshte vetcaktim dhe gjithe fiset e tjera qe kane lidhje me shqiptaret ne mesdhe ,Europe e Azi jane thjesht fuqite qenderikese ne veprim,te cilat mohuan si pasoje e agresivitetit te brendshem te races emertimin dhe gjuhen,moralin,shpirtin dhe deri edhe racen shqiptare....
Ky proces ndodh edhe ne ditet tona dhe per mendimin tim nuk ka gjasa te mbaroje kurre,persa kohe do shkeli shqiptari mbi toke....

Gjithsesi eshte ne te miren tone pranimi i Hyllin apo Hyllir (kjo ngre ceshtjen e kohes se dallimeve gjuhesore ) si vetcaktim....

Integrimi i sotshem, proces i paqarte

2009-04-23T18:46:00.003+02:00

Nicja ka shkruar:

Le ta themi pa frike, si ka filluar deri me sot mbi toke cdo civilizim superior…Njerez me natyre akoma natyrore,barbare ne cdo kuptim te tmerrshem te fjales,gjahtare,ende ne zoterim te forces se paprekur te vullnetit dhe lakmise per pushtet,u hodhen mbi raca me te dobeta,me te civilizuara,me paqesore,qe i dedikoheshin tregtise e rritjes se bagetive ,ose mbi civilizme antike te pafuqishme,ne te cilat ,pikerisht fuqia e fundit jetesore,shkelqente ne fishekzjarre xixelluese shpirterore e korrupsioni…Shtresa aristokratike ne fillim ishte gjithmone shtresa barbarike;mbizoterimi i saj nuk qendronte me shume ne forcen fizike sesa ne ate psikike.- ata ishin njerezit me te paprekur….

Duke u nisur nga ky parashtrim, integrimi nenkupton qe barbari civilizohet/integrohet pasi merr pushtetin.
Por a duhet te prese Europa qe 27 raca te ndryshme kryesisht islamike te marrin pushtetin qe te integrohen ?
Ne Europe nuk jane te gjithe emigrantet shqiptare, pra qe asimilohen lehte, me 5 leke harrojne nene e babe, por jane islamike qe flene me kuranin poshte nenkreses (kadareizem) e luten 5 here dita.
Zezaku sado te integrohet do ngelet zezak,dmth do kete simpati per zezakun, pak a shume si ne Amerike.

Atehere cfare duhet te beje Europa qe te mos vihet poshte nga barbaret e rinj dmth emigrantet ?
Duke i lene emigrantet ne nje gjendje purgatori, pra te papercaktuar, ne pritje te ‘pastrimit’ te mekateve, nuk ben gje tjeter vecse shton mundesine e guerriljeve neper periferite e qyteteve.

Nese Europa peson krize ekonomike, kush do demtohet i pari ? Emigranti sigurisht, periferia e qyteteve e atehere kush do e ndaloje guerriljen e barbareve ? Qytetaret e lodhur te qendres ? Sa mundesi do kete elita e tanishme europiane e races se bardhe ti rezistoje elites luftarake barbarike ? Eshte e thjeshte per Italine qe ka pak emigrante islamike ti beje balle dhjetra mijera emigranteve qe protestuan para pak ditesh ne Rome per vrasjen e 7 zezakeve ne zonen e Napolit nga Kamorra, po nese ata protestues behen qindra mijera , mes te cileve ka edhe meshkuj zezake me fustanet folklorike te vendeve afrikane, atehere cdo u besh ?

Integrimi eshte i pamundur. Ai qe ka shkruar pjesen qe perben parashtrimin e thote qarte:

Integrimi mes 2 kulturave diametralisht te kunderta kalon nepermjet marrjes se pushtetit nga barbaret. Vetem atehere barbaret perthithin civilizimin ,pasi krijojne nje ndjesi perkatesie; ky eshte shteti yne,kjo eshte kultura jone.
Paradoksalisht zbulojme se Kadareja ka deri diku te drejte, asimilimi i shpejte i shqiptareve ne krahasim me emigrantet e tjere ne Europe , tregon se kultura shqiptare nuk eshte diametralisht e kundert me ate perendimore sado qartesisht e ndryshme.

Kjo tregon per fatin tone te keq, se ne nuk jemi barbaret e shek 21 e kur te vije dita do rreshtohemi perkrah qullsit europian kunder barbareve, ne nje kohe qe interesat tona kombetare kerkojne aleance me barbaret, per krijimin e Shqiperise Stergjyshore.

Problem tjeter i mosintegrimit, vjen nga e djathta nacionaliste. Vendosja e interesave kombetare mbi interesat e elites financiare e ben te pamundur asimilimin e barbareve e biles kur te vije koha e konfliktit do jete pikerisht kjo e djathte qe do nise konfliktin me barbaret, Lega Nord ne Itali, Partia e te ndjerit Hajder ne Austri, Le Peni ne France etj.
Ne Austri 2 partite e djathta nacionaliste kane 30% te elektoratit e kjo eshte shume,pasi nje barriere te tille nuk eshte aspak e lehte te kalohet as nga barbaret me luftarake, talebanet e Europes qe pergatiten neper xhamite e qyteteve te medha.

Me pak fjale modeli amerikan nuk funksionon ne Europe keshtu qe Europa do i bindet ligjeve mijeravjecare te civilizimit. Do u jape pushtetin barbareve. Megjithese edhe Amerika po i jep sa per sy e faqe pushtetin nje barbari kenian, por kjo tregon maturi prej elites amerikane, ti genjejme se shteti eshte i tyre e keshtu do integrohen, jo me shume per zezaket ,sesa hispanikeve qe mendohet se do arrijne 70 milione ne 2050. Nderkaq votuesit e Obames genjehen bukur dhe bertasin per demokracine amerikane e melting potin.

Mendimet e njeriut dhe ndikimi i shoqerise

2009-04-23T18:32:00.001+02:00

Thuhet se njeriu eshte zot i mendimeve te veta.
Njeriu vertet eshte ‘zot’ i mendimeve te veta, por sa perversitete i shkojne njeriut ne mend, sa kontradikta ka vete mendimi njerezor ? Sikur ti komunikonim gjithe cka mendojme do dilnim lehte ne perfundimin se ska njeri te sakte menderisht ne bote apo me bute, ska njeri plotesisht te arsyeshem.

Sita e pare ku kalon mendimi ndodhet ne tru, i cili stervitet prej shoqerise te dalloje se cfare eshte krunde e cfare eshte miell.
Krundja kalohet ne subkoshence, ndersa mielli kalon ne siten tjeter qe ndodhet po ne tru dhe lejon te kaloje vetem miellin e holle, ajken e tij.
Kjo site eshte inteligjenca natyrore.

Pra mendimi i njeriut meqe buron edhe prej instiktit perkrah informacionit , ka nevoje per shoqerine, qe ti mesoje cte shprehe e cfare jo, nderkaq inteligjenca si natyrore nuk te le kurre ne balte, pasi je ti me ane te saj qe fiton pavaresine mendimore nga shoqeria.

Keshtu edhe Zot i mendimeve njeriu nuk eshte ne kuptimin absolut, eshte vetem zot i mendimeve qe burojne prej instikteve,meqe ato jane te natyrshme e shoqeria mund vetem te ushtroje ndikim por nuk ta heq dot pronesine.

Pra shoqeria formon bazen e shendoshe , ku mbin edhe mendimi inteligjent, nderkaq individualiteti varet thellesisht nga trashegimia e inteligjences dhe e tipareve karakteriale e shoqeria njerezore ka me pak ndikim se cka mbi vete formimin e mendimit inteligjent.
Keshtu eshte me e thjeshte te gjesh njerez qe ndajne te njejtat mendime sesa me individualitete te ngjashme, biles mund te ndash te njejtat mendime me tjetrin e te kesh individualitet shume te ndryshem nga ai.

Per te kuptuar nje sistem cfaredo duhet te dalesh jashte tij
dhe kur je brenda tij duhet sforco e madhe ta kuptosh thellesisht.
Sodit eshte shume me e thjeshte por jo aq e thjeshte, pasi cdo sistem shoqeror nuk ka nevoje per njerez qe e kuptojne por per njerez qe binden, kjo eshte ne ADN e shoqerise njerezore, konservimi i te vjetres qe te garanton mbijetesen ndaj te rese e cila ne teori mund te jete e mrekullueshme por ne praktike mund te dale e tmerrshme.

Pax Illyrica e vetmja paqe ballkanike

2009-04-23T18:00:00.002+02:00

Gati 500 vjet Turqi, gati 100 vjet ndarje....

Rrethanat nderkombetare i kemi pasur gjithmone kunder ,ndersa tani ndodhemi ne nje situate te privilegjuar nderkombetare....
Ne ballkan,Bullgaria po bie numerikisht ,nga 9 milion jane rreth 7,5 milion,Serbet jane te percare,ne Serbi,bosnje,mal i zi dhe kosove si dhe qindra mijera te debuar nga kroacia...Po ashtu serbet po bien numerikisht....Ne kufi gjithnje kemi pasur shtete te medha e te forta ,tashme kemi shtete te dobeta,pervec ne jug...

Tashme ka ardhur koha jo vetem te mendojme per bashkim,por edhe te demostrojme se ne ballkan duhet te ridegjohet zeri i Padroneve te Vjeter te ketij gadishulli...
Ballkani duhet te jete si deshi natyra,zona jone e influences e jo te vazhdojme te jemi te influencuar nga kombe te semure qe jane duke vdekur...

Luftes nuk duhet ti trembemi ne,sepse ne s'kemi c'humbim ,por te tjeret te cilet humbasin paqen qe kane vene me armet e tyre....
Ka ardhur koha qe zeri yne te degjohet e perhapet ashtu si i ka hije Pasardhesve te ilireve ...
Jemi Komb i madh Ballkanik,numerikisht te dytet ne ballkan...
Ka ardhur koha te legalizojme vetveten me cdo menyre e te vendosim ne Ballkan Pax Illyrica....

Ceshte Pax Illyrica ?

Cdo situate paqeje ne fushen nderkombetare eshte pjelle e nje lufte...Pasi mbaron nje lufte rajonale ne ate rajon vendoset nje paqe ku ai qe ka fituar luften,vendos rregullat e veta,per nje paqe afatgjate qe ligjeron sukseset e arritura ne fushen e betejes...

Aktualisht shqiptare ndodhen ne nje situate qe mund te perkufizohet me se shumti Pax sllavo-greke....Kjo sepse kufijte aktuale jane pasoje e fitores sllavo-greke mbi turqine...Pastaj edhe pse minipaqja jugosllave mbaroi serisht ne shqiptaret jeni nen paqen sllavo-greke...

Pax Illyrica eshte paqja ne te cilen cdo shqiptar i ndershem,nip i Ismail Qemalit e sternip i Skenderbeut duhet te kerkoje te jetoje...Pse?

Sepse kjo eshte paqja qe permbys ate sllavo-greken qe sundon aktualisht...Eshte paqja ku gjithe shqiptaret mund te gezojne te drejten themelore natyrore...Ate te mbijeteses,qe eshte edhe ligji kryesor i natyres...

Persa kohe qe ndodhesh nen pushtetin e huaj,e drejta e mbijeteses te hiqet per shkak te dhunimit nga autoritetet pushtuese...

Nje Pax Illyrica legjitimon sic e thashe me siper dhe situaten aktuale ne ballkan,ku bullgaret kane nje renie drastike popullsie,ku greket kane filluar me renie popullsie dhe serbet kane po ashtu nje renie te ndjeshme,qe u mbush prej serbeve te debuar nga krajina dhe sllavonia....
Maqedonia dhe Mali i zi jane shtete artificiale ku popullsite dominuese jane tek 55-60% dhe pjesa tjeter te huaj...

Ne kete situate ne shqiptaret me rritjen tone demografike tregojme ende vitalitet te larte e dihet qe e ardhmja u takon femijeve...

Gjeopolitikisht jane duke u pjekur kushtet per vendosjen ne ballkan te Pax Illyrica...Brenda nje 30 vjecari ne shqiptaret duhet ta vendosim njehere e pergjithmone paqen ne ballkan....

Numri gjithmone ka bere te veten ne ndryshimet e situatave politike...Ne shqiptaret gjithmone jemi justifikuar se kemi qene nje popull i vogel i rrethuar nga fqinje te fuqishem dhe kemi pasur te drejte...

E ardhmja na ofron nje tabllo tjeter...Na ofron te qenit populli me i madh i Ballkanit...Tashme bashke me serbet ndajme vendin e dyte e pas 30 vjetesh do mund te kemi vendin e pare ...

Ky ndryshim radikal,sigurisht qe duhet te sjelle edhe ndryshime radikale ne menyren e te menduarit e te sjellurit sepse ndryshe eshte kur je populli me i vogel e ndryshe me i madhi ne ballkan...

Nga ana tjeter rritja demografike sjell edhe probleme tokesore...Pra tokat e stergjysherve jo vetem qe duhet te jene tonat se na perkasin me te drejte por edhe do sherbejne per mireqenien ekonomike te popullsise qe shtohet...Pra e ardhmja jone ekonomike,mbijetesa jone varet nga sa do jemi ne gjendje te marrim tokat tona....
Shembull i thjeshte...
Epiri eshte province e greqise dhe ka 9 200 km2 dhe 350 mije banore...ndersa ultesira perendimore shqiptare me 7 000 km2 ka rreth 2,5 milion banore...pra eshte e tejngopur,nuk ofron me mundesi per zhvillim...

Marrja e camerise pervecse detyre patriotike dhe venie e drejtesise ne vend,ofron mundesi per rreth 1 milion shqiptare nga krahinat e tjera....

Pra,zhvillimi i shqiptareve eshte i lidhur ngushte me krijimin e shqiperise etnike....

S e sh si mbeshtetese e fjalekrijuese

2009-04-23T17:46:00.001+02:00

Kh,kH ne shqip duket te kene qene tinguj mjaft te rendesishem e biles mund te themi se shumica e fjaleve qe fillojne me shk ,k e h burojne nga nje Kh apo kH.

Tek shk kemi 2 raste.
1- kur sh eshte mohuese e fjales si tek sh-kep, por eshte kaq e rralle saqe nuk po gjej dot nje shembull te dyte (qe me siguri ekziston)

2- kur sh nuk eshte mohuese e fjales, si tek shkaterroj, shkoj, shkyj,shkel,shkop,shkarp,shkemb,shkas,shkelqej etj.

Rasti i pare duket qarte qe eshte mohimi i kep(qep) pra kep - mohuese sh-kep e kep apo qep vjen nga fjala kap,biles edhe sot perdoret krahas qep, fjala kap si tek: Dale ta kap cik dmth ta qep.

Rasti i dyte duket qarte qe i perket nje kategorie shume te gjere ku sh nuk eshte aspak mohuese , por mund te themi se ’shk’ perben nje togtingull ashtu si ne shqip kemi -nd-, -st- etj e qe ekzistojne edhe ne ilirisht,si tek skardona, skardus,skerdilajd apo butu-nt-um,hadru-nt-um ne mesapisht e piru-st ,palae-st-e,terge-st-e .

Zberthimi i togtingujve eshte i rendesishem ne etimologji pasi mund te gjendet tingulli paror nga ka buruar ky togtingull, i cili(parori) gjithmone ben pjese tek rrenja e fjales.

Deri tani jane zberthyer fjalet shkaterroj, shkoj,shkyj e shkoder, nga ku kemi nje shk=kh e perkatesisht nga khat/s(pres) kho(kah,kohe) , khyj(hyj) khodra(kodra).

Normalisht te krijohet bindja se mund te vazhdohet me kete menyre tek te gjitha fjalet.
Shikojme fjalen shkop. Ne shqip kemi fjalet kop-an, kop-ace qe na japin te kuptojme se rrenja e perbashket eshte ‘kop’ e nenkupton shkop , keshtu qe rrenja e fjales shkop eshte patjeter ‘kop’.

Atehere si mund te shpjegohet sh- para fjales kop tek shkop?
Sigurisht jo si mohuese sepse shkopi eshte kopan apo kopace.
Pra sh eshte pjese perberese,forcuese.(eshte mire te mos ngaterrohet me gop,grope,gyp,kup,qyp, ngop te cilat burojne nga nje ‘gho-p’ e jo nga nje ‘khop’, )

I vetmi shpjegim i kesaj sh- eshte pikerisht satemizimi i pjesshem i ‘kh’ dmth kthimi i k ne s(sh,t,th,d,dh), satemizim qe ne shqip eshte i legjitimuar nga gjuhesia.

Keshtu kemi rrenjen kentum ‘khop’ e cila dha fjalet kentum kopan e kopace dhe fjalen gjysemsatem ’shkop’

Kjo fjale eshte antike sic e demostron dako-rumanishtja kop-ac qe ne shqip perkthehet kop-ace.

Per fjalen shkarpe eshte edhe me e thjeshte sepse ekziston forma karpe , keshtu qe nga nje forme ‘kharp’kemi kentum karp e gjysemsatem shkarp.

Per shkelqej kemi rrenjen indoeuropiane ‘ghel’ -drite shkelqim qe na garanton serisht se sh- nuk eshte mohuese por e nje forme ghel , ne shqip khel ku kh-shk e dha shkel-qej e po ashtu kjo fjale kentum khel pervec formes gjysatem shkelqej ka edhe khyll qe tha ne shqip fjalen Hyll e pastaj zhdukja e papergjegjshme e H dha ne shqipen zyrtare Yll.

Dyshimi im i forte eshte ne kh>gh apo khgh e kjo do sillte probleme me indoeuropianishten .

Per shkemb duhet te kemi nje fome ‘khemb’ apo ghemb qe ka dhene ne shqip gjemb e ka lidhje me indoeuropianishten ghemb/ph qe do te thote i dale i ngritur keshtu qe edhe shkemb u gjet me ane te kh-shk.
Keshtu edhe shkas/t duhet te vije nga nje khas/t qe lidhet me formen khat - khas.

Keshtu mund te vazhdojme me te gjitha shk qe ka shqipja.
Prandaj shkodra nuk mund te rrije pa shpjegim ,sepse realisht e ka e per Shkodren tone mbreterore,krenarine iliro-shqiptare kaq eshte pak.

Shmiti ndihmoi per shquarjen e klosizmit

2009-04-23T17:35:00.003+02:00

Libri i Shmitit u dha shqiptareve disa 'risi' te cilat fatmiresisht ndihmojne ne 'zbulimin' e disa intelektualeve dhe te nje rryme degjeneruese qe po shkaterron kulturen shqiptare. Risite e Shmitit qe u propoganduan nga Klosi mund te permblidhen ne pak pika.

Nese Skenderbeu ishte i nxitur nga hakmarrja sic thote Shmiti, atehere meqe hakmarrja ka per qellim kryesor vrasjen e vrasesit dhe kjo nxirret ne pah edhe nga kultura shqiptare, atehere logjikisht qellimi i Skenderbeut nuk do kish qene ardhja ne Kruje por meqe Bej i Sulltanit e qe kishte mundesi ti afrohej, do ishte afruar e do e kish vrare sulltanin per te permbushur hakmarrjen e te vinte nderin ne vend.

Mirepo qellimi logjik i hakmarrjes , i vetmi qellim i hakmarrjes duke qene se ai qe smerrte hak quhej i cnderuar e perbuzej nga shoqeria shqiptare, nuk u permbush atehere kur kishte me teper mundesi, pra si Bej, atehere motivi i hakmarrjes si motivi kryesor i ardhjes se Skenderbeut ne Kruje eshte motiv fals, produkt i nje keqinterpetimi logjik te fakteve shkencore, si pasoje e varferise ne logjike ose nje logjike qe nuk ka per qellim te synoje tek e verteta.

Tani zelli fetar i Skenderbeut, Skenderbeu kryqtar qe kishte per motiv jetesor te debonte islamin nga Europa.

Pike se pari , Skenderbej nuk eshte as emer e as mbiemer por bashkimi i nje emri islamik me nje titull fisnikeror-ushtarak turko-islamik .

Perse nje kryqtar qe i kushton jeten debimit te islamit, do mbante shenjen me te forte dalluese ne identitetin vetjak si emri islamik e si titull fisnikerie nje titull turko-islamik ?

Pra kemi nje paradoks i cili e ben hipotezen te paplotesuar, keshtu qe kjo hipoteze duhet te ngelet neper sirtare sepse asgje shkencore nuk verteton dot e asnje te vertete nuk nxjerr ne drite.

Praktikisht asnje nga te vertetat e reja te Shmitklosit, nuk i qendron kritikes me te thjeshte qe arrij te nxjerr, atehere si do mundem te thelloj me tej kritiken mbi dicka thelbesisht irracionale e pseudo-shkencore ?

E verteta nuk ka nevoje per demagoge si Klosi apo ndonje tjeter, demagoget e se vertetes vazhdimisht kane deshmuar se nisen nga qellime personale te uleta sepse ekonomike apo te peshtira sepse duan te rrenojne vlera te verteta.

Shmiti nuk ka botuar kurrfare libri, por i ka kaluar doreshkrimet e pabotuara Klosit qe ty ti perkthente e te botonte nje liber ne Shqiperi.

Pse Shmiti nuk ka botuar librin ne Gjermani ?
Pse Klosi e botoi dhe e komercalizoi ne kete menyre ?

Nuk e di nese Shmiti eshte burre i mire, po ama qe ka pas frike ta botonte ne Gjermani kjo duket sheshit, ose ndoshta asnje shtepi botuese nuk ishte e interesuar.
Te gjithe autoret e huaj i kane botuar e i botojne ne fillim ne gjuhet e tyre, pse Shmiti jo ?

Ka vetem nje arsye te ketij komercalizimi meskin ne Shqiperi, paraja.

Nga Greqia e lashte po huazoj nje koncept. Sofistet ishin te paret qe merrnin para per te mesuar studentet e u akuzuan si prostituta te kultures.
Tani eshte normale te marresh para, mirepo a eshte e moralshme te fitosh para duke perhapur genjeshtra e komercalizuar mbi kurrizin e figuren qendrore te nje kombi e mbi vete vlerat e nje kombi ?

Per mua jo, prandaj edhe Klosi eshte prostitute e kultures kombetare e gjithe kjo demogogji e komercalizim i se vertetes se rreme nuk ben gje tjeter vecse i hap rrugen kurverise se kultures, cka me ben te mendoj se ‘klosizmi’ eshte term i pershtatshem per te pershkruar kurverimin kulturor qe po meshon ne Shqiperi.

Me klosizem duhet pershkruar jo krejt kurverimi i kultures, nepermjet komercalizimit meskin te genjeshtrave, pasi ky proces ka kohe qe ndodh, por kurverimi i asaj pjese te kultures qe lidhet me vlerat themelore mbi te cilat ndertohet e jeton nje bashkesi njerezore qe quhet komb, vlerat kombetare e morali kombetar.

Pellazget dhe epirotet

2009-04-23T17:29:00.001+02:00

Kur thuhet prejardhje duhet dalluar midis te drejtperdrejtes dmth kur mbarten elemente gjuhesore, kulturore e deri diku gjakun dhe asaj te terthorte, ku mbarten vetem nje pjese te elementeve identifikues. Psh bretonet jane pasardhes te kelteve edhe pse te kelteve te britanise, por gjithsesi jane pasardhes te drejtperdrejte te kelteve, ndersa francezet jane kelto-romane dmth jane pasardhes te terthorte apo aq te pjesshem sa kane humbur trashegimine gjuhesore e kulturore.

Pellazget vertet jane asimiluar prej grekeve dmth jane perzier me ta, ama pellazget rregullisht cilesoheshin barbare dmth jogreke. Kjo e ben grekun e lashte pasardhes jo te drejtperdrejte, nderkaq gjithe mitologjia me e vjeter(pjesa me antike e mitologjise) qe quajme greke eshte rregullisht pellazge, pasiqe hyjnite kryesore quhen rregullisht pellazge. Miti i Deukalionit psh tregon per permbytjen e ‘botes greke’, kur greke nuk kish, po kish vetem pellazge, te cilet Zeusi i permbyt per arrogancen e tyre ndaj hyjnive. Si mund te quhet ‘grek’ nje mit ku greke nuk ka,dmth nuk ekzistojne ? Ketu grek eshte nocion konvencional, meqe e kane percjelle ata, por vetem kaq.

Ndryshe eshte ceshtja iliro-pellazge. Ka tradita ‘greke’ ku i njejti element quhet si ilir ashtu edhe pellazg, nderkaq arkeologjia ia vesh elementit ilirik, si thesalia veriore e shek 13 p.l.k apo epiri i shek 9 p.l.k.
Filistejte psh dikush i quan ilire, dikush pellazge, nje tjeter nga anatolia, por gjithsesi ilire e pellazge serisht mbivendosen. Kjo ka shtyre autore te ndryshem ti bejne nje lidhje e cila gjithsesi ngelet ne rangun e hipotezes,derisa te zberthehen shkrimet pellazgjike e mesapishtja, te cilat do japin te verteten lakuriqe.

Epiri aq i perfolur poshte e perpjet , nuk njeh kurrfare elementi antik grek, perpos miteve ku epiri pellazg behet edhe epir i Neoptolemit. Ketu kemi djalin e Akilit, ama po vete Akili komandonte pellazget e thesalise ne lufte, pervec mirmidoneve e vete keta te fundit, quhen si popull paragrek, bashke me lapitet e thesalise.
Pra edhe tek miti, elementi grek dominohet fuqimisht nga ai jogrek.
Kjo perben konstante te qendrueshme ne mbare mitet me antike.

Nga pikepamja historike , epirotet jane quajtur nga autore prestigjoze si jogreke, psh Tuqiditi qe mbahet si historiani i pare metodik i quan barbare, Straboni qe mbahet si gjeografi me i madh i antikitetit Epirin e mban jashte Greqise.
Nuk thone se jane ilire, por kjo arrihet me metoda te tjera, historiko-arkeologjike.
Nje popull epirot indoeuropian qe ka invaduar Epirin nuk ekziston, dmth banoret e atij vendi o vijne nga iliret o vijne nga greket. Po te vinin nga greket, epirotet nuk do quheshin barbare e arkeologjia do gjente perputhje mes kultures materiale greke dhe asaj epirote te lashte.
Po ja qe, epiri eshte jashte kultures mikenase, po ashtu jashte epokes se kolonizimeve, jashte luftes demos-aristokraci qe karakterizoi jo vetem greqine ballkanike por mbare kolonite, perfshire Durresin e Apolonine.

Nga ana tjeter epirote e maqedonas jepen te lidhur ngushte me njeri-tjetrin, saqe fiset kufitare here quhen epirote e here maqedonase e ne rastin e Oresteve edhe ilirike.
Kjo te kujton afersine iliro-trake, ku triballet jane here ilire e here trake, pajonet po ashtu, dardanet njesoj, ka fis me emrin ‘meze’ trak, ka fis meze ilir, ka ‘Bese’ trake e ka ‘Bese’ ilire(sipas Apianit), ka toponim ‘Messapi’ qe kap medet trake, ka fis ilir ‘Messap’ etj.

Po njesoj, oreste, lynkeste,pelagone e geneat(duket nga prapashtesa -at tipike ilirike) here jepen si ilire e me shpesh si Maqedonas, ne nje kohe qe Maqedonas nuk eshte percaktim i ndonje populli paror indoeuropian, por percaktim shteteror, pasi edhe traket bizalte, migdone etj quheshsin po njesoj maqedonas, ashtu si edhe pajonet iliro-trake qe banonin ne vardarin e poshtem deri ne derdhjen e tij ne det, u maqedonizuan shume thjeshte.

Eshte logjike qe nese maqedonasit e vjeter(ku zakoni specifik,thuajse etnik, iliro-trak i tatuazhit deshmohet ne mase) dhe epirotet e vjeter nuk jane popuj te pavarur indoeuropiane, e kane afersi te pamohueshme me iliro-traket, atehere epirotet e vjeter e maqedonet e vjeter futen patjeter ne grupin iliro-trak, ashtu sikunder studiues te shumte i kane futur.

Mendoj se vetem duke u nisur nga origjina e tyre iliro-trake, mund te kuptohen ndodhite e mevonshme apo te sqarohen kundershtite qe vete autoret helene kane me njeri-tjetrin mbi faktin ne keta jane barbare apo jo.
Hipoteza greke nuk ben gje tjeter vecse i ngaterron me keq shkrimet e autoreve antike e i ben thuajse ineficente, ajo iliro-trake te ben te kuptosh historine e ketyre krahinave.

E majta, pertej sindikatave, ka vlere negative

2009-04-23T16:59:00.003+02:00

Brenda nje bashkesie e majtja nuk perfaqeson asgje ideologji pervec rishperndarjes se pasurise,pra si alternative le te themi te diskutueshme si ‘pozitive’. Pjesa tjeter e ideologjise eshte si te shkaterrohen lidhjet morale e shpirterore te bashkesise ne favor te lidhjes morale e shpirterore internacionale; ‘Proletare te gjitha vendeve bashkohuni’.

Prandaj duke qene se ideologjikisht e majta lidhet vec me ekonomine e bashkesise atehere fare mire mund te perbeje nje grup presioni ekonomik e kaq.
Gjithcka tjeter e jetes se bashkesise lidhet ideologjikisht me te djathten; zakonet, vlerat morale,feja, familja, kombi, kultura kombetare etj.

E majta , pertej sindikatave, perben krim ndaj interesave kombetare.
Roli i saj lidhet me parimin e Robin Hudit. Tani kjo mund te vleresohet si e moralshme nga nje pjese e mire e popullsise, por ne kapitalizem, ne sistemin e persosur per pronen private e majta kthehet ne nje barre per individin e sukseshem apo ate qe punon. Tek asistenca sociale mbeshteten jo vetem ata qe kane nevoje sepse realisht kane humbur punen apo jane perkohesisht ne gjendje te keqe, por edhe ata qe nuk duan te punojne dhe po keta justifikohen nga e majta.

Si pasoje e mbrojtjes se kategorise parazitare te nje shoqerie, e majta vetvetiu behet pengese per zhvillimin e vete shoqerise, vete dembelat gjejne nje menyre per te mos punuar. Po dembelizmi njihet qe kur ka lindur njeriu e vete populli shqiptar ka fjale te urta e tregime ironike mbi dembelet.

Po te punonte kjo mase 8-10 % ne shume vende perendimore (4-5% jane padyshim nga dembelizmi) atehere edhe emigrantet sdo gjenin hapesira pune,pra shoqeria do ruante homogjenitetin e deriatehershem.

Nje aspekt tjeter i rendesishem i se majtes brenda shoqerise eshte edhe mbrojtja e te gjitha sjelljeve qe dikur ishin vese nen justifikimin e te drejtave te individit.
E majta bazohet tek individi ne dem te familjes. Nen parimin e clirimit te individit prej vargojve te familjes, ne vend te hiqen vargojte prej kembeve po priten kembet e keshtu ska me vargoj. Pra ne vend qe te rritej rendesia e individit brenda familjes po shkaterrohet familja per te cliruar individin. Mirepo keshtu nje shoqeri rrezikon zhdukjen,se pa familjen nuk ka te ardhme per bashkesine , per kombin .

Nje aspekt tjeter i lidhur me kete te sipermin eshte , uniformiteti i moralit qe e majta pretendon. Keshtu mbrohen mjaft sjellje te huaja, vetem per te qene njesoj me kongolezin apo amerikanin. Internacionalzmi qe sjell ne bashkesi synon te godase gjithcka qe ne identitetin e bashkesise e ben kete te ndryshme nga te tjeret. Kjo behet ne emer te progresit, mirepo nen cfaredo flamuri te behet kjo eshte e demshme per interesat e kombit.
Nderkaq e majta eshte ne krye te mbrojtes se interesave te
homoseksualeve, abortit te padiskriminuar, feminizmit deri atij te shfrenuar etj, dmth te te gjitha sjelljeve qe sjellin probleme jo vetem ne moralitetin e vjeter por edhe ne formimin e nje moraliteti te ri.
E majta eshte thelbesisht imorale.

Pra nuk jane te pakta arsyet , qe e bejne te majten nje gangrene nje gjirin e nje kombi.
Nderkaq sindikatat i shoh si nje mjet i moralshem dhe i domosdoshem, per mbrojten e punetoreve nga te pasurit, pra e te drejtave te punetoreve per tu trajtuar si njerez.

Ndergjinoresia e perendimit po shkakton zhdukje

2009-04-23T16:54:00.001+02:00

Ndergjinori (jo ne kuptimin transeksual) psikologjik,biologjikisht mashkull apo femer, po rritet numerikisht ne krejt shoqerite perendimore. Kjo shfaqje urrejtjeje ndaj natyres, mendoj se eshte stadi me i larte i urrejtjes se njeriut per natyren.
Pasi u shkaterrua Zoti, jo vetem si qenie per tu besuar, por edhe ne kuptimin e rojes se moralitetit me te dobishem antik, i erdhi radha edhe ‘moralitetit’ natyror.
Qe njeriu eshte kanakari i natyres, kjo nuk do mend,duke pare inteligjencen me te cilen na pajisi e ne zoterimin e cdo cepi te planetit e sigurisht , cdo kafshe te planetit ,por megjithate njeriu po ben mosmirenjohesin total e te jep edhe leksione mbi mbrojtjen e natyres.

Natyra nuk ka nevoje per tu mbrojtur, po eshte njeriu qe duhet te mbroje veten, se pasi ka shkaterruar natyren normalisht ka shkaterruar veten e ndersa natyra rinovohet prape, njeriu ‘futet’ ne librin e Darvinit , ne zerin; speciet e zhdukura.

Natyra si nena, merakun e ka ne mbrojtjen e ketij kanakari edhe pse mosmirenjohes e faktikisht futja e njerezve ‘zgjyre’ ne perendim, ketyre barbareve te rinj eshte njefare reagimi i natyrshem kunder pjeses se kalbur te njerezimit , njeriut perendimor.

Ky njeri nga dominues i botes, jo vetem ne kuptimin kolonizues, por edhe ne perqindje popullsie, do katandiset ne minorance popullsie dhe i kolonizuar.
Ne nje moment u duk sikur njeriu i bardhe , duke pare pushtimin e kolonizimin e botes, rritjen e popullsise, ishte njeriu i pershtatshem, nga do evolonte raca njerezore, mirepo ishte vec iluzion.

Tani bota po kolonizohet nga njerezit zgjyre, ne europe shtohen miliona cdo vit e po aq miliona bie popullsia e bardhe po ashtu ne Amerike, barbaret e amerikes,hispaniket shtohen si mizat.

Mulateria eshte vec nje cast ne gjenetiken njerezore, raca me numerike fiton ne perzierje e sidomos nese genet e saj jane dominante,pra genet e zeza.

Perballe kesaj zhdukjeje te qarte, te bardhet rrine si te shastisur, jane tashme preja e jo gjuetari e megjithate s’u behet vone, rrine si kanguret para dritave te fuqishme te fuoristradave te mbushura me gjahtare.

Ndergjinoret sigurisht, po jo te gjithe, instikti antik i ruajtes se races ben te veten.
Ndergjinori rri ngrohte ne shtepine e tij, i zhytur mes veseve
,trendizmit dhe idealeve humane qe skane asgje humane e si behet aspak vone .
Kjo do te thote qe po afron ora e zhdukjes e megjithate ndergjinorit si behet aspak vone. Nje pijanec i droguar ka nevoje vec per alkol e droge, gjithcka tjeter ne kete bote eshte pa vlere.

Amerika ne fund te fundit ka nevoje per konsumatore, nuk ka pike rendesie per tregtarin ne je i zi apo i bardhe,rendesi ka te blesh mallin e tij.
Civilizimi nuk zhduket , thjesht kalon nga nje njeri tek tjetri, nga nje njeri i fundosur moralisht e spiritualisht tek nje i paprekur, tek nje barbar, tek i biri i nje kenioti nga tribuja Luo.

Teprimi i elites eshte domosdoshmeri per perparimin

2009-04-23T16:12:00.003+02:00

Hierarkia natyrore socialisht perkthehet ne disa shtresa socio-ekonomike, ku shquhet perhere nje pari/elite. Uniformimi i njerezve eshte plotesisht kunder kesaj hierarkie natyrore e vete perparimit.
Ne hierarkine natyrore uniformimi i njerezve eshte teprim i shumices e cila duke mos arritur dot pakicen e ul poshte kete, pra qe te bjere ne nivelin e shumices. Praktikisht cfare pame per 45 vjet komunizem.

Po te kerkohet vertet hierarkia natyrore ajo do shquhej fare mire ne kanun, po jane te shumte ata qe nuk arrijne dot ta shquajne sepse jane te verbuar nga ndjenja e teprimit qe pastaj sjell ekstremizmin .

Nga ana tjeter teprimi i elites eshte e vetmja menyre qe elita te rigjenerohet dhe evolohet. Nese elita nuk kalon ne teprim, sikunder elita kanunore, atehere shoqeria eshte e denuar te qendroje ne ate stad,pasi supozon gabimisht se eshte perfekt. Ky eshte difekti kryesor i kanunit, ka nje elite teper te qendrueshme ne kohe dhe teper afer popullit. Kjo e ben nje shoqeri natyrore perfekte, vecse nga ky perfeksion i supozuar prej shoqerise vjen edhe qendrimi ne vend.
Ajo eshte nje shoqeri perfekte per situate te zgjatur lufte, por jo paqeje e meqe lufta nuk zgjat ne perjetesi atehere edhe modifikimet jane te detyrueshme, por keto modifikime nuk vijne dot si pasoje e supozimit te perfeksionit qe kane njerezit kanunore.

Pra hierarkia natyrore qe supozon eliten afer popullit eshte kaq e sakte saqe ndalon evoluimin.

Por sot nese ndalon evoluimin nuk avancon dot e atehere teprimi i elites eshte e vetmja menyre njerezore per te ecur para, per tu perpjekur te permiresohet, pasi keshtu elita do zevendesohet dhe e shkuara do i sherbeje si leksion, dmth trupi mbart nje virus te mundur me shume, paralelisht ne menyre figurative, trupi i europianit ishte me perfekt se ai i indianit te amerikes latine, pasi kishte mundur viruse te cilat i coi ne ameriken latine dhe shfarosi miliona njerez, nderkaq asnje semundje e amerikes latine nuk shfarosi dot miliona europiane.

Pra njerezimi ka nevoje per teprimin e elites, pasi ky teprim eshte semundje e re e cila heret a vone mposhtet dhe e ben njeriun e se ardhmes me te afte.
Pse korrupsioni psh ben masaker ne Shqiperi? Sepse ndaj ketij virusi ne skemi mjete mbrojtese se po ti kishim do e kishim mposhtur.

Keshtu behet e e mundur qe civilizimi te hece perpara e jo te rrije ne vend apo te hece prapa (psh komunizmi eshte ecje prapa sepse eshte sistemi i pare i njeriut, se pronesia ne fiset primitive ka qene perhere e perbashket).

Kemi nevoje qe pakica te degjeneroje ne vese e luks, qe shumica ta munde e te perthithe permiresimin e pakices .
Nese eshte shumica qe degjeneron ne vese e luks atehere ajo shoqeri vdes sepse pakica nuk e mund dot shumicen.
Nje shtrese e mesme qe perben shumicen e nje grupi social dhe qe degjeneron ne dobiceri,pederasti, kurveri e vese te ndryshme apo i ka te gjitha komoditetet ekonomike, perben fatkeqesi per te ardhmen e grupit social. Keto gjera i lejohen elites kur kjo deshiron instiktivisht te zevendesohet.

Feja ne kete mes luan rolin e ruajteses se shumices nga degjenerimi, prandaj eshte element i domosdoshem i kujtdo shoqerie, ashtu sikunder ka qene dhe eshte ne cdo shoqeri te prapambetur, aq te prapambetura saqe po pushtojne demografikisht Europen dhe Ameriken,se po te ishin me pak te prapambetura do kishin ushtri me te forta e do kishin bere pushtim ushtarak te ketyre zonave te globit.

E majta lakuriqe me shtie frike

2009-04-23T16:08:00.001+02:00

E them shkoqur qe e majta rron vetem si grabitese e ideologjise se djathte dhe e djathta detyrohet te shkoje drejt ekstremizmit, cka po ndodh rregullisht ne disa vende europiane, si psh Austria.

E majta, ka lindur me Marksin, ketij i detyrojme konceptin e se majtes dhe te fese si opium per popullin.
Revolucion proletar e ateizem, keto jane bazat e se majtes.
Jakobinet i prodhuan, Marksi i ngriti ne Ideologji. Fap kemi te majten.

E majta ne thelb bazohet ne rishperndarjen e pasurise me ane te revolucionit proletar dhe varferimin spiritual me ane te zhdukjes se fese.

E djathta, perkundrazi, nxit pasurimin e individt nepermjet punes, inisiatives , mbron pronen private, mbron njeriun qe leviz kembe e duar, i mbron trashegimine, bazohet tek familja e tek kombi, keshtu qe mbron gjithe vlerat e mundshme qe kane te bejne me familjen e me kombin, mbron fene qe ka ruajtur vlerat morale e spirituale te shoqerise, mbi te cilat eshte ndertuar kjo shoqeri.

E majta eshte ndertuar mbi individin, mbi fatkeqesine e familjes e cila perkufizohet ne ideologjine e majte, jo si grupim spiritual, por si njesi ekonomike keshtu qe ka vlere persa kohe qe individi nuk perben njesi ekonomike me vete.
Vlerat qe mbron feja, mohoen prej se majtes apo nenvleresohen, e majta eshte internacionaliste, vulgare, imorale, mbron parimet bordelleske mbi te cilat duhet themeluar shteti e shoqeria, urren homogjenitetin qe prodhon tradita e nje shoqerie etj.

E bukura, madheshtia, nderi jane ndjesi qe prodhohen tek pjesa aristokratike e njerezimit, pershkojne ekzistencen e kalorsise mesjetare e aristokracise se cdo vendi. Keto ndjesi nuk prodhohen dot tek vulgu, sepse vulgu ka per qellim mbijetesen e cila i ha te gjitha energjite fizike e mendore.

Arti eshte nevoje e asaj pjese te shoqerise qe ka kohe per t'ju perkushtuar ndjesive qe ne cdo gjuhe jo me kot quhen fisnike e nuk quhen vulgare(vulgus latinisht), nobile quhen ne italisht.
Fisnikerim e jo vulgarizim.

Vete dashuria para se te binte ne gojen e te gjitheve i takonte kalorsise mesjetare, jo me kot e ka titullin Don ai Zhuani i famshem.

Spiritualizimi i njeriut eshte nje proces qe ka nevoje per kohe te lire e edukim te shendetshem.
Arti eshte i varur nga ky spiritualizim i njeriut. Sot nuk lexohen me romane si ata te qemotit po pacavure seksi e spiunazhi, pikerisht sepse njeriu po despiritualizohet me shpejtesi keshtu ka nevoje vec per adrenaline. Kush di me c'eshte qetesia shpirterore , gjysma e njerezve marrin qetesues mendore.

Ideja nuk eshte as e majte e as e djathte, ideja eshte thjesht hyjnore. Jam platonist ne piken e ideve, per mua ideja ekziston pavaresisht njeriut qe e zbulon. Po nuk e zbuloi ai, do e beje nje tjeter. Ideja nuk eshte e lidhur kerthizisht me individin , dmth se zbuloi filani do e beje fisteku.

Abuzimi me idene vjen pikerisht prej se majtes, nga vijne te gjitha abuzimet mbi gjerat qe kane rendesi per jeten e njeriut qe nga familja e prona private e deri tek feja,kombi e shteti.

Liria e fjales dhe fyerja

2009-04-23T16:00:00.001+02:00

Ku ndahet liria e fjales e fillon fyerja ?
Ne fakt kjo dileme eshte tipike e te gjitha shoqerive, vecse e reja e sotme perfaqesohet nga mungesa e moralit te gjithepranuar.
Fyerja tashme ka kaluar plotesisht nga ambjenti moral ne ambjentin juridik. Psh se fundmi kasacioni italian doli me nje sentence ku ti thuhej tjetrit publikisht stronzo - trap, do sillte ndeshkim ligjor.
Pra shoqeria italiane fale perhapjes se fjales stronzo e mungeses se nje morali te gjithepranuar i cili lejon stigmatizimin e individit qe fyen, pa si te arsyeshme ta ndeshkoje me ligj.

Mendoj se shperfytyrimi i plote i moralit ka ndikuar fuqimisht ne shtimin e fyerjeve ne hapesiren publike.
Ne Itali(serisht) shumica e adoleshenteve nuk e kane per gje tu thone prinderve ’stronzo’ e ‘vaffanculo’, atehere logjike qe keta adoleshente kur te rriten do shtojne perdorimin e ketyre fyerjeve edhe ne hapesiren publike, se perderisa nuk pyesin per prinderit,per ke do pyesin ?

Problemi mendoj se i takon mungeses se nje morali perendimor te gjithepranuar dhe hyrja ne gjirin perendimor ka bere qe ne jo vetem te mohojme moralin shqiptar, por edhe te jemi ne krize te vazhdueshme ne vleresimin e dickaje si fyerje apo jo.

Mendoj se ligji nuk eshte i fuqishem te hyje ne ambjentet e vogla, nuk eshte efikas dhe njekohesisht eshte kunderprodhuese te hyje.
Le te imagjinojme ne shoqerine italiane ku gjyqet zgjasin mesatarisht 7 vjet, sikur te praktikohej sentenca e kasacionit mbi fjalen stronzo; gjithe Italia do perfundonte ne gjyqe.

Imagjinojme sikur sot ne Shqiperi te behej si ne kohet e vjetra,vec me ane te ligjit ku ti thoje tjetrit ne publik rrenacak apo se shpif do paguaje gjobe, ndersa po ti thoje trap apo kafshe do haje jo vetem gjobe por mbase edhe 3 muaj burg e po ta fyeje me rende akoma nuk i dihet si perfundon.

Pra ligji nuk eshte absolutisht zgjidhje.

Zgjidhja eshte ne doren e gjithkujt, ne doren e edukimit familjar, ku gjithsecili duhet te sillet ne menyre dinjitoze e te kunderpergjigjet ne menyre dinjitoze.

Liria e fjales nuk mund te vendoset siper dinjitetit njerezor.
psh si mund te konceptohet si liri e fjales nje shkrim ku fyhet nje popull i tere me fjale e koncepte qe morali i atij populli i ndalon ?
Te gjithe trashegojme nje dinjitet te caktuar qe vjen nga morali i bashkesise ku lindim e rritemi, jo vetem ne momentin e lindjes ne ate bashkesi por edhe te zhvillimit te individualitetit, pra nje dinjitet i lindur dhe nje dinjitet i fituar fale aftesive.

Vetem nje individ qe e therret veten jashte moralit te asaj bashkesie mund te perdore fjale e koncepte qe bien ndesh me moralin e saj. Ne kete pike perplasja me individet qe perpiqen ta respektojne ate moral eshte e pamenjanueshme.

Tashme ne Shqiperi mungesa e moralit te gjithepranuar, copezimi i moralit, ka sjelle lloje te ndryshme gengsterizmash, qe nga gangsterizmi i kriminelit, gangsterizmi i femijes me prindin e deri tek gansterizmi politik e intelektual.

Ne kete klime gansterizmi rriten femijet e sotem e nje zot e di cfare mund te sjelle neser fuqia e pakufizuar nga morali.

Anarko-komunistet, rrezik real per demokracine

2009-04-23T15:52:00.001+02:00

Me duhet te pranoj se i kam ndjekur me kenaqesi ngjarjet ne Gerqit, si thote populli, koken te hane me njeri-tjetrin e rehat mos gjecin.
-Ike plaku merre me gjithe tespiet e Tosumbacit - tha plaka e gezuar qe armikut po i merrte flake katandia.
Ve re me te njejten kenaqesi se aleanca natyrore, anarki-ekstremizem i majte, ky i fundit i perfaqesuar nga qendrat sociale, eshte vene ne jete e po jep frytet e saja.
Natyrisht e majta si imorale qe eshte do perfitoje politikisht sa me shume te jete e mundur, nga dyqanet e shkaterruara dhe dhuna neper rruge, por me mire keshtu, se kreditet politike te fituar nga dhuna te kthehen ne bumerang sapo gjerat ftohen.

Ka pasur,ka e do kete perhere njerez qe do perpiqen ti veshin nje mantel moraliteti, lakuriqesise se turpshme te dhunes jakobine, por keta sherbejne vetem per te shtyre njerezit te reflektojne me teper mbi moralitetin e dhunes.

Pyetjet e para qe ngrihen ne kesi rastesh jane:
Ku e gjejne te drejten keta anarkiste te shkaterrojne cgjejne perpara, te shkaterrojne mundin e te tjereve ?
A nuk paguan taksat ai pronari i makines a dyqanit qe shteti ta mbroje nga vandalet ?
Atehere ky shtet cfare ben, pse nuk e mbron ?

Italia i njeh prej kohesh keta vandale dhe e ka gjetur mjekimin e duhur; dru ku te dhemb e ku te djeg.
Duhet pranuar se ky mjekim i vjeter sa vete bota, eshte ca i dhunshem, por eshte i efektshem dhe pak i kushtueshem.

Gjithsesi keta tipa ne vend te lihen me livadhit’ qendrave sociale, eshte me mire te cohen te bonifikojne kenetat e te hapin brezare,keshtu sdo kene as fuqi e as kohe te luajne rolin e vandalit te perkedhelur nga e majta dhe njekohesisht do jene te dobishem per shoqerine.

Ne kohe veshtiresish ekonomike ne cdo sistem e ne cdo kohe dalin per gjah cakej e vandale, ndersa populli pyet veten se nga cila ane duhet te rreshtohet, nga ana e shtetit apo e anarkisteve. Gati perhere nga ana e shtetit ashtu si edhe ne kete rast.

Kurioz eshte qendrimi i shume personave, te cilet mjaft te mblidhen 1 mije veta, qe akuzojne sistemin e menjehere u njohin ketyre te drejten per te kthyer permbys boten mbare.
Duket sikur te akuzosh sistemin eshte menyra me e mire per te fituar te drejten e perdorimit te dhunes. Kjo sec me kujton historira me Lenina, po duhet te jene gojedhena.

Pseja per mua eshte teper e thjeshte, keta njerez jane gatuar keq , jane rritur o teper te perkedhelur o teper te vuajtur, keshtu qe ne formimin e tyre mungon respekti i fituar me perpjekje te ndershme, mungon disiplina, sensi i hierakise,deshira per pune, respekti per prinderit, te cilet pjesa teper e perkedhelur i sheh si sherbetore ajo teper e vuajtur si fajtore te gjendjes se tyre,si dhe faktore te tjere te natyres gjenetike.
Teper te perkedhelurit i perkasin shtreses se mesme, teper te vuajturit asaj te ulet.

E mira ne kete mesele eshte qe keta jane nje pjese e vogel e popullsise, pjesa e devijuar kulturalisht, keshtu qe shtypen lehte, hallet e verteta fillojne kur njerezit normale fillojne e vene zjarr, aty ka vertet dicka per tu ndryshuar.

Tiranes mos t’ja kemi hic friken se Tirana nuk ka qene ndonjehere termometer i ndryshimeve shqiptare. Qe prej 1924 ne jug, duke vazhduar me 1935 ne Fier, grupet e para komuniste ne Shkoder e Korce, 1945 antikomunistet ne shkoder, 1990 ne Shkoder e Kavaje, kryesia tropojano-shkodrane e studenteve te dhjetorit, e deri tek 1997 ne jug, te gjitha ndryshimet fillojne neper rrethe, ne vecanti Shkodra e Vlora.

Tirana per pushtetarin eshte kryeqyteti ideal e tiranasit nenshtetasit model, hallet i kane pushtetaret e Parisit, ai eshte tipik i llojit, ‘aty krisi aty pushoi’.
Megjithese doren ne zjarr nuk e ve, se ka gjithmone nje here te pare. Mbase tiranasit kujtohen se te qenet kryeqytetas mbart edhe pergjegjesi jo vetem privilegje.

Kritike ndaj dy spekullimeve te Shmitit

2009-04-23T15:46:00.003+02:00

Shmiti me librin e tij, fale Klosit krijoi stuhi ne nje gote uji. Dy pikat kyce qe u propoganduan lart e poshte prej Klosit ishin Skenderbeu kryqtar dhe Skenderbeu hakmarres.
Dihet fare mire se kryqezata e 1464 do kishte ne krye Skenderbeun, i cili ne rast fitore do zgjeronte tej mase zoterimet e tij ne jug e ne lindje, Kostandinopoja do vihej ne dore te latineve serisht, pjesa me e madhe e Greqise do i takonte Vendikut e do ringriheshin monarkite serbe e bullgare, pa harruar perfitimet e hungarezeve ne Serbi e Bosnje.

Kjo eshte ambicja kryesore e Skenderbeut kryqtar, ashtu sikunder mbajtja e Pirros si ikone e shenjte(perkrenarja ne te gjitha kohet perfaqesonte shpirtin e luftetarit) dhe percaktimi epirot qe shoqeron perhere ate arber.

Kuptohet lehte qe ambicia kryesore e Skenderbeut ishte te mblidhte ne nje shtet arber dhe epirote e ai te behet nje dite jo thjesht ‘Dominus’ por Mbret i Arberve dhe Epiroteve.

Kjo nuk mund te arrihej me turqit ne Oher dhe e vetmja mundesi per te mundur turqit ishte kryqezata, sidomos pas humbjes ne Berat.
Vete zbarkimi ne Itali, pervec detyrimeve morale ndaj Alfonsit, ishte edhe perpjekje politike per ti treguar Papes se ri i cili nuk i donte fare Anzhuinet( kunder te cileve luftoi Skenderbeu) ne Napoli, se i qendronte besnik Papatit,sidomos pse ky Pape ndryshe nga ai para 1458( i cili kishte edhe raporte te keqija me Alfonsin V) kishte per qellim kryesor te ‘paperimit’ kryqezate antiturke.
Shpresat moren hov e hyrja ne lufte kunder turkut prej Venedikut ne 1463 formoi situaten ideale per kryeqezaten, pasi pa forcen detare te Vendikut kryqezata nuk kish shance( asnje kryqezate nuk eshte bere pa protagonizmin e Venedikut, qe nga e para tek e fundit e sidomos e 4-ta ku u pushtua Bizanti) te arrinte perfundime pozitive.

Ambicia e dikujt varet nga fuqia e tij, e sa me shume kjo rritet aq me shume dalin ne pah, endrrat ne formen e ambicies.

Sic e thashe me lart, Skenderbeu e ka bere te qarte endrren e tij, qe si pasardhes i Pirros te mblidhte ne nje shtet Arber e Epirote (me perafri Gege e Toske) e te shugurohej mbret nga Papa.
Keto toka plus Maqedonia do i jepeshin ne rast fitoreje te kryqezates antiturke.

Sa per besimin ne Zot, ska ndonje sekret e as pikellohet kush, deri para 50 vjetesh ne Shqiperi te gjithe besonin ne Zot. Materalizmi historik i Marksit, binte ndesh me ndikimin fetar prandaj edhe nuk i ka dhene kush peshe ketij faktori.

Sidoqofte jemi afer periudhes se Borgia-ve e ateizmi nuk ishte aspak i izoluar, e biles thirrjet e Papes per kryqezate gjeten veshe te shurdher ne Europe. Si faktor esencial i jetes e vepres se Skenderbeut ndikimi i forte fetar eshte thjesht spekullim. Me letra psh Borgia-t ishin Pape&co , ama realiteti ishte gje tjeter. Nga ana tjeter ai nuk e mohoi kurre as formalisht ne letrat qe dergoi ne Europe apo ne vete Papatit, emrin myslyman Skender e titullin Bej qe e shoqeronte.
Te bukur kristian kryqtar qe kemi he ?

Ato gjerat qe thone se ka thene Shmit mbi hakmarrjen, jane serisht elemente spekullimi. Skenderbeut i takonin tokat e Kastrioteve ne baze te traktatit te 1430-s si trashegimtari i vetem i drejtperdrejte, biles Hamzai kish me shume te drejta tek tokat e Kastrioteve sesa vete Skenderbeu.
Pastaj nese te vrasin babane, normal qe hakmarrja behet pjese perberese e nje plani , sesi te shkeputej nga sulltani, vec duheshin kushtet e kushtet i krijoi perparimi i Huniadit ne Serbi.

Skenderbeu donte tokat e Kastrioteve, ky eshte motivi qe e solli ne Arberi, pastaj gradualisht donte gjithe Arberine e Epirin e ky ishte qellimi kryesor qe nuk e arriti dot.

Se keto perkojne me idealet kombetariste shqiptare, nuk do te thote se nuk jane te verteta, se te verteta na qenkeshin hakmarrja dhe kryqezata si fetar i bindur.

Keto dy te fundit jane spekullime e genjeshtra e nese Shmiti ka per qellim me ate liber te pahnxjerre keto spekullime atehere as ja vlen fare te lexohet.
Na kane ardhur deri ne fyt spekullimet antikombetare e lufta e shtrigave ndaj figurave kombetare.

Identiteti fetar dhe 'arberit'

2009-04-23T15:44:00.000+02:00

Ballkani vertet kishte identitet fetar, vecse ortodoksia eshte
ndryshe nga katolicimi, pasi eshte kristianizem nacional, dmth prifterinjte zgjidhen nga pjesetare te etnise, qe flasin gjuhen e etnise keshtu qe mund te kuptohen vetem nga ata qe flasin te njejten gjuhe.
Kjo nuk perthithet si duhet ne perendim sepse e nxjerr idene e kombit shume me te vjeter dhe ua heq atyre, per tja dhene Ballkanit.

Bullgare e serbe fale patriarkanave te tyre, krijuan nje ide mbi bashkimin e tokave te sllaveve ortodokse, Sava per serbet do quhej sot shovinist.

Vllehe, shqiptare e greke ndodheshin nen patriarkanen e Kostandinopojes e cila sherbente ne greqisht, por nje pjese e ne kohe te ndryshme ishin ne ate bullgare apo serbe.
Kjo beri per ne shqiptaret, te mos identikoheshim dot tek nje patriarkane e lufta ideologjike katolike-ortodokse pengonte njekohesisht identifikimin e shqiptareve me nje fe
keshtu qe percaktimi etnik arber nuk u be mbi baza fetare, dmth nje katolik ishte po aq arber sa nje ortodoks.

Ketu kemi edhe fillesen e asaj qe kemi edhe sot e per te cilen mburremi, se ne shqiptaret nuk percaktohemi ne baze te fese, sikunder bejne psh greket, serbet e bullgaret.

Tani kete vecori shqiptare, dmth mosndikimi i fese ne percaktimin e dikujt si arber dje e shqiptar sot, nuk e pertyp dot njeri ne perendim e ndokush edhe mes nesh, keshtu qe behet e pamundura me spekullime e shpikje per ti lidhur arberit me fene dhe fisniket me fene.

Por nese populli nuk e identifikon veten si arber ne baze te fese, eshte logjike qe edhe aristokratet nuk do e identifikojne veten si arber ne baze te fese.
Prandaj si katoliket ashtu edhe ortodokset e sotem gabojne kur kerkojne ta fusin Skenderbeun ne rrethin e tyre fetar, dmth si te thuash se si katolik je shqiptar i mirefillte apo si ortodoks je shqiptar i mirefillte meqe Skenderbeu ishte katolik apo ortodoks.

Lidhjet martesore mes fisnikeve te huaj nuk jane vecori e mesjetes dhe e kristianizmit.

Perandoret kineze shpesh ishin bij femrash hune, mongole etj po ashtu Pirroja mori edhe grua greke, Zogu e mori hungareze, Ismail Qemali greke etj.

Lidhjet martesore te fisnikeve nuk perbejne kurrfare argumenti ne diskutimet mbi perkatesine etnike apo lidhjet mes popujve, jane spekullime te pasterta, pasi lidhjet martesore me te huaj, behen per arsye shteterore, perfitime ekonomike nga paja, lidhja e nje aleance apo si peng per paqen etj.

Nejse do vazhdohet me spekullime mbi historine shqiptare sikunder ne perendim ka nja 40 vjet qe behet, vecse deri kohet e fundit i takonte lashtesise, tani i jane futur mesjetes mesa duket. Ky popull mizerabel ska ce do ate histori, pak a shume si e tha Cercilli, ballkani prodhon me shume histori se cmund te pertype.

Mbijetesa kerkon edhe mizorine

2009-04-23T15:30:00.001+02:00

Duhet te pranojme mbijetesa e individit, nuk ka qene asnjehere problem i ‘darvinizmit’ shqiptar po ashtu as adoptimi shoqeror.
Shoqeria shqiptare ne mijevjecare eshte perpjekur, qe sakrifica e individit te sherbeje per mbijetesen e shoqerise, biles jane bere edhe sakrifica te tmerrshme. Psh rasti i nje femre qe diten e marteses u semur aq shume saqe smund te bente dot rruge. Meqe krushqit ekzistojne vetem per nje qellim, dmth te marrin me cdo kusht nusen, biles edhe me koken e vet ( ne rast se per absurd babait te nuses i kthehej mendja krushqit kishin te drejte ta marrin me dhune), atehere e moren nusen. Kjo fatzeza vdiq rruges.
Si te thuash po dhe besen, mbaroi filmi, po e theve e paguan me koke e ska as zot, as drejtesi njerezore a hyjnore qe pi uje.
Mizoria i sherben shoqerise qe rastet e pakta, apo perjashtimet e rregullit, te mos vije nje dite e te behen rregull. Ashtu si denohet me vdekje cdo dezertor, ne rast lufte, sepse duhet te jesh mizor ne sdo qe perjashtimi(dezertimi i njerit) te behet rregull (dezertimi i te shumteve) e keshtu te rrezikohet jeta e te gjitheve.
Amerika po ben te kunderten, perjashtimet e rregullit po behen perhere e me teper rregull me vete sepse po shtohen rastet e perjashtimit, dmth te devijuarit.

Prandaj nese duhet te jemi mizore per mbijetesen e shoqerise, nuk duhet te hezitojme. Sigurisht qe te jesh mizor kur te duhet te jesh vetem i ashper eshte devijim, ashtu sikunder te jesh i ashper kur duhet te jesh i bute eshte serisht devijim. Vlen edhe e anasjellta.

Por njeriu duhet edukuar qe te kete mundesi te njohe edhe ashpersine edhe mizorine e te dije ti perdore.
Nese ti rrit vetem njeriun e bute, delen e perendise, atehere mos prit qe ky te jete i ashper atehere kur duhet apo mizor atehere kur duhet. Ky duke mos i njohur, do jete i udhehequr vetem nga instikti, si kur behet i ashper ashtu edhe kur behet mizor, pra nuk mund te jete kurrsesi i drejte ne ashpersine e tij apo ne mizorine e tij.

Ne shqipot, jemi kaq te tmerrshem, sa ndonjehere cuditem me namin qe 3 milione banore kane ne gjithe Europen, sepse edukata e vjeter qe na bente edhe te ashper edhe mizore e njekohesisht te drejte (te pakten perhere mendonim se po benim te miren), u shkaterrua e tani jemi te papergatitur perballe ashpersise e mizorise qe kemi, sepse nuk jemi me te drejte(apo nuk mendojme se bejme mire).
Normal psh qe krimineli shqiptar me mizorine e tij, do kete vendin e nderit mes mafies europiane, aq sa edhe mafia ruse i rri larg nga frika.
Kete vend ‘nderi’ nuk e kishin emigrantet e para 1945, se shqiptaret dinin te ishin te drejte.

Sigurisht qe pranoj se ashpersia e ambicia na bejne qe te mbijetojme edhe ne Amerike edhe ne Kongo biles edhe mes kanibaleve do ishin ne gjendje te mbijetonim.

Perendimori tipik eshte i bute, por mjere ne radhe te pare drejtesia kur behet i ashper e lere me po u be mizor, holokauste , Hiroshima, bomba me napalm…. hapu dhé te futem.

Problemi i lidhjes shqip-latinisht

2009-04-23T15:12:00.002+02:00

Latinishtja klasike nis jeten e saj ne shek 2 p.l.k para saj ishte latinishtja antike e cila cuditerisht eshte zberthyer ne menyre hipotetike; nuk ka qene ndonje gjuhe akademike se do kishim provat e befas ne shek 2 p.l.k, kur Roma ishte kthyer ne Perandori (edhe pse Republike) kemi kultivimin masiv te nje gjuhe e cila nuk zberthen dot si duhet paraardhesen e saj , me vec 1 shekull diference. Si te thuash se ne sot nuk arrijme dot te zberthejme Naimin apo Cajupin ne origjinal.
Moszberthimi i Naimit per ne eshte thjesht nje hipoteze per humor, por ja qe paralelizmi eshte i qendrueshem.
Atehere cdo bejme do qeshim ? Me ke do qeshim, me latinishten klasike me ate antike apo me ata qe na servirin keto gjera ?

Eshte e qendrueshme hipoteza se ardhja e italikeve ne Rome, saniteve,umbreve,etruskeve,ilireve mesape, grekeve te Magna Grecia e pse jo galeve , dha nje produkt te ri, ne te foluren e qytetit, produkt i ndryshem nga latinishtja qe flisnin vete latinet e Latiumit, sigurisht me baze latinishten e Latiumit e kjo u pasqurua ne te shkruar, duke u krijuar latinishtja klasike.

Mirepo kjo hipoteze nese pranohet, heq shumicen e lidhjeve te drejtperdrejta te latinishtes klasike me indoeuropianishten,pasi mund ti vije nga greqishtja, nga umbrishtja(sado e afert me latinishten te jete) ,nga greqishtja etj.

Vertet, ne etimologjine e fjaleve une gjej shpeshhere te behet krahasimi i fjales latine jo vetem me sanskritishten, gjermanishten e vjeter, greqishten e vjeter, por edhe me gjuhen umbre(e cila njihet sadoqe pak).

Psh kurioz sic jam nga natyra, kerkova ‘prae’ nga supozojne te vije prij. Mirepo gjeta aty nje krahasim me umbrishten ‘pru’ dhe thuhej se eshte huazim nga greqishtja pro(-to), nderkaq forma sanskrite ishte para(pra), gjermanishtja far(for).

Tani perse shqipja para, i pari nuk vjen nga indoeuropianishtja kur njekohesisht forma me e afert eshte sanskritishtja ‘para’ sesa latinishtja prae qe e ka huazuar nga greqishtja pro(to) ?
Nese kemi shtrengim te prae-ire perse nuk vleka shtrengimi i shqipes para,i pari ?

Nga ana tjeter forma sanskrite p-a-ra, gjermanike, f-a-r, gotike v-o-ra, bashkuar me shqipen p-a-ra , me duket se deshmojne ekzistencen e a/o midis ‘p’ e ‘r’ ndersa format pr-o,pr-u,pr-ae jane te shtrenguara.

Tani dyshimi im ishte se kahu latinisht-shqip i fjales prij vjen nga fjala prin-ceps, mjaft e rendesishme sepse Augusti vuri Principaten si forme perandorake e vete ishte princeps.
Ceps lidhet me capo-koke ai qe eshte ne krye apo nga cap-marr,mbaj por prin- eshte forme qe vjen nga prim-us.

Tani per mua eshte e kuptueshme qe dicka e tille, qe folja prij jep prin e po ashtu prijm , do shfrytezohet per te shtuar numrin e fjaleve shqip me origjine latine, por ceshtja qe ngre eshte; sa e vertete eshte dicka e tille ne prani te formes para e i pari ne shqip qe kane paralelizem te qarte me sanskritishten ‘para’(pra) ?

Per mendimin tim, shqipes vazhdimisht i jane hequr gati te gjitha format indoeuropiane te ngjashme me latinishten e nuk eshte punuar me metodologji shkencore ngaqe historia e fonetikes se shqipes ka qene e panjohur dhe ende ne gjendje te mjeruar.
Psh kush e ka vertetuar se ne shqip ‘pr’ nuk eshte nder te tjera edhe shtrengim i natyrshem ? Emer-mbiemer e botimi shkencor perkates.
Pse psh pr-us(h) nuk vjen nga nje forme pirus, pyrus,purus(ekziston nje forme dialektore purr,sipas fjalorit te gjuhes shqipe). Nese ka qene pirus , kemi pirust-et zejtaret me te medhenj ilire, aq te njohur saqe Roma i levizi me kuc e me mac drejt minierave te arit ne Daki, per te perpunuar arin e Transilvanise.

Persa i perket hipotezes ilire te dakishtes, une se kisha njohur kur arrita ne te njejtin perfundim, duke krahasuar racen ne Transilvani dhe racen ne Iliri si dhe faktin se Mizet,Mezet,Moezet,Maezet jane sa dake aq trake e aq ilire.
Ky fis gjendej ne bosnjen verilindore mes breukeve dhe desidiateve e meqe kahu i levizjeve ka qene ballkan perendimor-ballkan lindor e Anatoli(frigjet ndr bryget apo bruget ne anatoli, mezet po ashtu, migdonet po ashtu) atehere ky ka qene me shume fis ilir sesa trako-dako-anatolik.
Nje fis tjeter psh qe cuditem si ka shpetuar, eshte fisi ilir i Beseve, te pakten sipas Apianit, qe banonte diku midis dalmateve dhe japudeve. Fis me te njejtin emer e kemi ne Trakine perendimore, fisi i famshem i Beseve trake, te njohur si fis fetar, i ngjashem ne funksion me Maget e fiseve iranike.
Nejse per te mos e zgjatur me shembuj te tjere, raca, kahu i levizjes perendim-lindje,fise me te njejtin emer , fjalet shqip ne rumanisht, jane elemente mjaft te mire per te pranuar tezen ilire te dakeve.

Mendohet se ne shek 15 p.l.k ari i transilvanise , bakri e sidomos kallaji i Bohemise dhe mineralet ne austri(me vone hekuri),bashke me tregtine e qelibarit te baltikut i cili cohej ne Greqi(ku jane gjetur provat e kesaj tregtie) ishin faktore te rendesishem ne krijimin e nje blloku socio-ekonomik ne europen qendrore.

Dy pyetje per indoeuropianistet

2009-04-23T15:03:00.002+02:00

Se pari , fjalet; gjarper/n ,gjalp, gjashte,gjerb e gji.

Te gjitha fillojne me gj- e ne shqip gj eshte nje g+j e cila psh perdoret ende si g-j-uni pra me g+j e jo me gj nga nje pjese e shkodraneve.
Meqe ne shqip kemi h>j, pra h kalon ne j kemi nje forme gh para. Kete e konfirmon edhe forma indoeuropiane ghend qe ne shqip jep gjend.
Pervec kesaj kemi edhe formen gl qe jep g-j si gluha-gjuha e kjo ndodhet edhe tek kthimi i kl ne q pra qiellzorja paralele e gj-se, si klaj-qaj apo klumesht - qumesht.

Nga ana tjeter shqipja njeh edhe kalimin e l-j si ne shumesin e Hyll-Hyje, buall-buaj etj pra kemi edhe nje kalim nga kl-kj apo gl-g+j

Tani ku qendron problemi ? Problemi qendron tek fakti qe pranohet se :

s-elp- > gj-alp
s-reb-> gj-erb
s-weks> gj-ashte e ne vecanti lat.saexta>gjashta

Me e cuditshme mu duk s-inus > gji dhe lat.s-erpent>gj-arpen

Tani nese shqipja eshte satem perse s do kthehej ne gj ose me sakte ne nje gh?
Fonetika shqiptare me sa njihet e quan te papranueshem nje kalim te tille e nuk eshte nje rast por plot 5 e mund te kete te tjera . Shqipja nga gjuhe hundore e grykore po kalon gjithnje e me teper ne qiellzore , q,gj e humbja e h-se jane deshmi te qarta.

Perse nje gjuhe satem do kalonte nga s tek gh ne nje kohe qe gjuha satem ben pikerisht te kunderten pra kalon nga gh ne s ?
Kjo eshte pyetja e pare.

Pyetja e dyte ka te beje me shqipen gluha e greqishten glossa. Nuk dua te futem ne diskutimin se mbaresa -a nuk eshte greke por paragreke apo se aq me teper -sa nuk eshte greke si tek Larissa - fjale pellazge e pranuar boterisht.

Fjalen e trajtoj si greke, pra glossa.
Ketu vecoria eshte se shqipja satem ka formen glu-h-a kurse greqishta kentum ka formen glo-ss-a. Si ka mundesi ?

Ruajtja e -h- mes 2 zanoreve eshte vertet per tu lavderuar duke qene se ne shqip zakonisht gati ka rene ose kthyer ne -j-, por kjo mendoj se deshmon per nje h- hundore ne origjine e nje forme te vjeter ‘kh’. Kete e gjej edhe tek fjala gry-k-e dmth nje forme para gluha duhet te kete qene glu(k)ha e cila duket biles me e madhe edhe se gryka, meqe zakonisht l>r .

Meqe gl>gr dhe gh>gl atehere kemi gh>gl>gr.
Marrim fjalen gru(a/e) per ilustrim .
Nese praktikojme gh>gr atehere gru(a/e) me del ghu(a/e) praktikisht me del forma indoeuropiane ge-n e greqishtja gu-ne.
Nese gr- eshte shtrengim i geru atehere shembulli bie poshte por meqe gua/e - go eshte edhe rrenja e go-c=vajze
mendoj se eshte forma e drejte e biles mund te behet paralelizmi gi(dhi) - ke-c pra -c tregon i/e vogel me gu/o- go-c. po ashtu edhe cu-c duket e familjes me kalimin ‘dhembor’ te g-c

Eshte e thjeshte lidhja familjare me gji-ghi e gen apo gjini me shqipen e vjeter ge=dhe apo gi-a=dhi-a, pra (gjoksi)femra-toka-dhia qe perben edhe lidhjen e forte mitike si ilire ashtu edhe shqiptare e mund te jete edhe menyra per shpjegimin e ajkuna me ahguna apo aghuna.

Shqipja, trashegimtarja e nje grupi te madh gjuhesor

2009-04-23T14:56:00.002+02:00

Shqipja eshte ndoshta gjuha qe ka hapur me shume debate shpeshhere deri ne kundershti absolute , qe ekziston.

Nga ky fakt mund te deduktohet lehte se nuk kemi te bejme me nje gjuhe te parendesishme,pasi po te ishte e tille nuk do ekzistonte kjo stuhi mes indoeuropianesh.

Eshte pikerisht pozita e shqipes si e vetmja trashegimtare e grupit me te madh indoeuropian te antikitetit, qe nxit kete debat.

Megjithese prej denigruesve , ne pergjithesi sllave apo anglosaksone, nuk permendet, eshte fakt se grupi Iliro-trako-dako-frigj popullonte gjithe ballkanin (rumani perfshire) pervec greqise,pjesen me te madhe te Azise se vogel dhe nje pjese te mire te Italise, Hungarise e Austrise.

Rreth vitit 1000 p.l.k kjo ishte shtrirja e ketij grupi e se sa te vegjel ishin grupet e tjera, mjaft te permend se proto-gjermanet ne ate kohe banonin vetem danimarken,jugun e suedise e te norvegjise e ende nuk kishin zbritur ne Gjermani , me nje popullsi numerikisht qesharake e me nje siperfaqe qe ishte me e vogel sesa ajo Trakise se asaj periudhe.

Keltet kishin vetem gjermanine e jugut , zvicren e Renin e siperm me toka sa te frigjeve, ndersa italiket akoma me pak, mbase 60 mije km2 sa tokat e Ilirise se jugut.

Ne kete kohe pra rreth vitit 1000 p.l.k nuk ekzistonin ende baltet e as sllavet , te cilet perbenin nje grup unik e qe banonin tokat e bjellorusise se sotme prej nga u perhapen, baltet drejt baltikut e sllavet drejt kenetave te Pripletit , midis Bjellorusise e Ukrahines.

Latinet ekzistonin vetem ne legjenda e zoteronin toka sa Myzeqeja e sotme ose mbase edhe me pak.

Keshtu qe eshte normale qe ky grup iliro-trako-dako-frigj te cilit i bashkohet Bitinia,Mysia, Lidia,Likia,Pamfilia ne Azine e vogel te zoteroje njefare perparesie , ndaj popujve apo grupeve te tjera shume te vogla indoeuropiane te asaj periudhe.

Mund te themi pa frike, duke pare tokat pjellore te ngrohta ballkano-italo-anatolike se popullsia e ketij grupi ndaj atyre te tjere indoeuropian te europes i qendronte pa frike 5 - 1 ndaj grupit me te madh ,atij italo-kelt te asaj periudhe e biles edhe po te mblidhen , italo-kelt,balto-sllav e gjermanik nuk arrijne as gjysmen e popullsise se ketij grupi ballkano-anatolik te vitit 1000 p.l.k.

Ne jemi trashegimtaret e vetem te ketij grupi e flasim nje gjuhe qe i perket kesaj familje te madhe gjuhesore,Iliro-trako-frigje,pasi shqipen tek ky grup e kane futur indoeuropianistet,pasi nuk ka ku te futet tjeter me provat qe kemi, edhe sikur te besh budallain po tek ky grup do e perfundosh,sepse ata ‘i thonin bukes buke e ujit uje’.

Pikerisht historia e arkeologjia i japin shqipes nje rendesi qe
shumepak (apo ndoshta asnje ) gjuhe te vogla ne planet mund ta kene .

Perkufizimi i Hyjnores

2009-04-21T12:34:00.002+02:00

Perhere njeriu eshte perpjekur te perkufizoje Hyjnoren; ne menyre te perseritur ka deshtuar.
Ky deshtim nuk duhet marre si prove qe Hyjnorja nuk eshte, sepse nese njeriu deshtimin ne nje perpjekje e merr si prove qe gjeja nuk eshte, atehere deshtimi do ishte sinonim me irracionalitetin apo absurden.
Nderkaq dihet fare mire se deshtimi mund te lidhet si me dicka qe eshte ashtu edhe me dicka qe nuk eshte, si me dicka racionale ashtu edhe me dicka irracionale.

Vete fjala perkufizim nenkupton futjen e dickaje brenda disa caqeve, pertej te cilave ajo dicka nuk ekziston, ajo mbaron aty, tek caqet qe njohim. Nese do perpiqemi te fusim Zotin brenda disa caqeve atehere ai do dale i fundem. Por a mund te jete i fundem Ai qe ne te gjitha idete mbi te eshte krijuesi i pafundshmerise ?
Ne paganizem po, hyjnorja ishte e fundme, e perkufizueshme, por ne shumellojshmerine e saj shprehej edhe vete pafundshmeria si vecori. Edhe ne paganizem hyjnorja ishte e pafundme.

Atehere mund te themi se hyjnorja eshte zbuluar si e pafundme, keshtu qe detyrimisht e paperkufizueshme. Deshtimi i perseritur ne perkufizimin e saj eshte mese i logjikshem.
Atehere perse njeriu perhere eshte perpjekur ta perkufizoje ?
Shpjegimi i vetem eshte se njeriu vazhdimisht e ka zbuluar Hyjnoren, nje nga nje i ka hequr petkat e ashtu si njeriu gjysemlakuriq duhet perkufizuar si i tille pasi heq gjysmat e petkave edhe hyjnorja pas cdo petke qe i eshte hequr , ka krijuar edhe problematiken e perkufizimit.

Ideja e hyjnores duhet pare si ide ne rruge e siper, e paperfunduar, e paplotesuar, mbi te cilen papushim duhet medituar, duhet prapandjekur qe te mos na humbe sysh; nuk duhet te humbasim mundesine ta shohim lakuriq.
Por egozimi yne, per te pare hyjnoren lakuriq, per tu martuar me flockat, me te bukuren e dheut, me bijen e Diellit e te Henes nuk do ish i shendetshem, nese kjo ide ne rruge e siper, nuk do ish duke ndjekur rrugen e drites, rrugen e permiresimit, rrugen e persosjes.

Pikerisht duke prapandjekur hyjnoren, duke u perpjekur te jemi shembelltyra e saj, ne shkojme ne rrugen drejt drites, permiresimit,persosjes.
Hyjnorja eshte pika e referimit qe nuk resht kurre se qeni e persosur, e vetmja gje e plote, qe nuk vuan ekzistencen.

Kemi nevoje ta perkufizojme qe kufijte e saj, te jene synimi yne e sa me te hapur jane kufijte e saj aq me te ndricuar behemi. Synimet tona shkojne perhere e me larg ne hapesire e kohe, kufijte e hyjnores zgjerohen perhere e me teper ne hapesire e kohe.
Ne do deshtojme perhere ne perkufizim, por do perparojme ne rrugen e drites e cdo deshtim do jete njekohesisht nje arritje e madhe. Nepermjet dickaje irracionale, arrijme te permiresohemi.

Pavaresisht irracionalitetit qe perkufizimi i hyjnores permban, ne duhet ta perkufizojme Ate, eshte nevoja jone, eshte e dobishme per ne.
Pika e referimit drejt se lartes, fisnikes, hyjnores, nuk mund te jete asgje tjeter pervec idese se Zotit.

Nese besojme tek e larta, fisnikja , hyjnorja atehere besojme tek ideja e Zotit. Pastaj ne kohe e te ndryshme ideja e Zotit ka sjelle edhe hyjni te ndryshme.
Edhe sot besohet tek ideja e Zotit... edhe materialistet kane Zotin e tyre, te cilin e kane perkufizuar ashtu si cdo besimtar ka nevoje te perkufizoje Zotin e vet. Ndryshojne emrat, por perderisa edhe paraja te jep fisnkikerine e lartine, dmth edhe paraja besohet si Zot, atehere emrat e Zotit skane asnje rendesi. Zot do te thote besim, fe do thote besim e aty ku besojme gjejme edhe Zotin tone.

Identiteti kombetar dhe vetedija kombetare

2009-04-18T12:08:00.004+02:00

Ne radhe te pare identiteti nuk eshte baraz me vetedijen kombetare, biles vetedija kombetare mund te tregoje krejt gje tjeter nga identiteti,si tek arvanitet ne Greqi.
Nuk eshte shprehja:Une jam shqiptar apo jam se pari shqiptar e pastaj kristian a myslyman qe percakton identitetin kombetar te atij individi.

Kjo eshte nje shprehje qe tregon shkeputjen e te qenit shqiptar nga e te qenit ne radhe te pare fetar,pra sundimin mbi fene. Por ky nuk eshte proces i lehte, vete gjermanet te ndare ne protestane e katolike(gjithsesi brenda krishterimit) mezi e pertypen, nderkaq jugosllavet nuk e pertypen aspak ndarjen e kombit nga feja.

Rasti jugosllav me i afert me ne, deshmon per influencen e dobet te fese nder shqiptare, ose me sakte jo aq te fuqishme sa thuhet ndonjehere. Vete ideologet e Serbise se Madhe shqetesoheshin tej mase nga fakti qe shqiptaret jane kaq kokeforte kunder krijimit te vetedijes kombetare te bazuar mbi fene e po ashtu ideologet e Jugosllavise e moren shembull rastin shqiptar se si nje popull me te njejten gjuhe(paralelizem serbo-kroato-boshnjako-malazez) po me fe te ndryshme mund te krijonte nje vetedije kombetare.

Tani te kthehem tek dallimi midis identitetit kombetar dhe Vetedijes kombetare.

Identiteti eshte teresia e karakteristikave individuale apo grupore qe e dallojne nje individ apo nje grup nga nje tjeter.
psh e zeme se jam Sali Berisha ; Identiteti im nuk eshte vetem emer - mbiemer por varet nga karakteristikat e nevojshme ne rastin ne fjale, pra une jam Sali Berisha e vetem kaq do me mjaftoje ne nje klase, kur therret mesuesi, por nese do kishim nje bashkesi tjeter, fakti qe jam Sali Berisha mund te mos mjaftoje, psh duhet qe Sali Berisha te kete mbaruar mjekesine, perndryshe nuk mund te behej pedagog.
Universiteti i mbaruar eshte pjese e identitetit qe i duhet ne kete bashkesi.
Ne nje ndarje bjond- brune te pedagogeve, Sali Berisha Pedagog nuk mjafton, pra karakteristika tjeter identitare eshte Brune.
Nese bashkesia eshte roli politik ne shoqeri, Sali Berisha Pedagog Brun nuk eshte e mjaftueshme , pra ai eshte edhe kryeminister apo politikan ne pergjithesi.

Keshtu eshte pergjithesisht edhe per identitetin e grupeve.

Pra identiteti eshte teresi karakteristikash te nevojshme per te dalluar njerin nga tjetri apo nga grupi, ose grupet mes tyre.

Keshtu eshte edhe identiteti shqiptar, teresia e karakteristikave qe e dallojne nga te tjeret dmth vecorite qe krijojne materialin identitar. Dime nga arbereshet se ka ekzistuar nje vetedije arbereshe por nga pikepamja identitare shumepak persona do u thonin arebereshe te huaj.psh italianet u thone 'albanesi d’Italia' per ti dalluar nga 'albanesi d’Albania' apo 'albanesi del Kossovo'.

Nderkaq identiteti shqiptar dallohet deri diku nga ai arberesh po jo aq sa arbereshit ti thuhet, ti je i huaj, nuk je shqiptar.

Ndryshe eshte ceshtja e Vetedijes Kombetare. Ketu nuk kemi me nje teresi karakteristikash por kemi nje ceshtje njohjeje te karakteristikave te perbashketa te cilat JANE, pasi po te mos ishin s’kemi per cfare vetedije te flasim.

Pra Identiteti duhet te ekzistoje dmth karakteristika te dallueshme nga te tjeret duhet te ekzistojne ne menyre qe dikush te Vetedijesohet per to.

Perhapja e percaktimit kombetar ’shqiptar ‘ ne shekullin 18 tregon se pikerisht popullsia ne menyre te vetedijshme apo jo perthithte tjetrin si te njejte.

Jam pike se pari ashtu apo ashtu nuk ndikon aq ne identitet sesa ne vetedijen tende apo deshirat e tua.
Nese Samiu thoshte jam se pari turk, nuk do te thote qe identiteti i tij ishte turk,pasi ai ishte i races tone(fotografia i paraqet vellezerit frasheri si dinarike) ,shqipen e kishte gjuhen amtare, me soj e sorrollop ne Frasher etj, pra karakteristikat e tij tregojne se ishte shqiptar, nderkaq nje karakteristike e identitetit, pra vetedija mungonte apo ishte qellimisht e dyzuar.
Keshtu ndodh me femijet e emigranteve te asimiluar sot, por askush nuk mund tua mohoje qe jane shqiptare.

Nese nje gazetar do me bente pyetjet:

Sipas jush, kur ka ekzistuar identiteti shqiptar? Kur një person i ka thënë vetes “unë jam shqiptar” në historinë tonë?

do i thoja, se pyetja e pare me pyetjen e dyte jane kontradiktore . Kur ka ekzistuar vetedija kombetare e jo identiteti kombetar, pasi identiteti eshte parimisht > se vetedija.

Nuk ka pyetje budallaqe por pergjigje budallaqe .

Qe shqiptaria te shkeputet nga fete ne masen e gjere ku feja do ishte e forte, si pasoje e leximit te Rilindasve (sikunder thone disa 'intelektuale') nga nje mase 99% analfabete eshte vertete pakuptim.

Perkundrazi nje shkeputje e shqiptarise nga fete nese keto nuk jane aq te thella nga propogandimi siperfaqesor qe mund te ndodhe neper fshatrat analfabete, duket me kuptim.

Po te ishte feja e forte aty ku ka 99% analfabete nuk ka kurrfare gjase te ndodhe vetedija kombetare, por do kishte ndodhur ndonje lufte civile fetare e pashembullt sidomos ne jug ku ortodokse e myslyman jane krahperkrah dhe jane ne barazpeshe numerike nderkaq ne veri zonat islamike e ato katolike jane pak e shume me te te percaktuara e homogjene se ne jug.

Shembullin e kemi tek jugosllavet e tek lufta e Bosnjes, megjithese jugosllavet kane ende nje shtrese barbarie sllave.

Tekonologjia po ndihmon me shume oligarket

2009-04-17T18:31:00.002+02:00

Teorikisht tekonologjia mund te arrije te beje qe kjo demokraci perfaqesuese te zevendesohet nga demokracia e vertete ,demokracia e drejperdrejte. Faktikisht Russoi nje nga ideologet me te njohur te demokracise, se honepste dot demokracine perfaqesuese.

Mirepo ne vend qe teknologjia te mundesoje realizimin e demokracise se drejtperdrejte, po shkakton edhe deformimin e demokracise perfaqesuese.
Qe deputetet ne fakt nuk jane perfaqesues te popullit qe i voton (mungon pergjegjesia reale para elektoratit), kjo nuk eshte e re dhe nuk eshte faji i teknologjise, por qe deputetet te behen perfaqesues te nje elektorati te mediavarur ketu kemi vertet nje faj te teknologjise,ose me drejte, te perdorimit te teknologjise. Kjo lloj teknologjie te shtyn ta perdoresh ne kete menyre ‘antidemokratike’, njesoj si puna e kamerave qe kane mbire ne cdo cep rruge,ne cdo lloj dyqani,perfshire dyqane brekesh dhe frutash.

Ne nje vend me mentalitet autoritar, qe buron nga tradita, si Shqiperia, ku elita politike eshte instiktivisht e terhequr nga autoritarizmi ndersa populli instiktivisht i terhequr prej autoritareve, sidomos nese karizmatike, hyrja e kesaj teknologjie manipuluese lehtesohet ne menyre proporcionale me veshtiresimin e hyrjes se nje teknologjie ’sqaruese’ si interneti.

Qe demokracia e mirefillte eshte nje sistem qeverisjeje i prapambetur ne mos primitiv, kjo nuk eshte e veshtire te kuptohet,duke qene se gjithe demokracite e mirefillta qe jane shfaqur ndonjehere , ndodheshin ne minishtete apo ne federata fisnore e aktualisht ne Zvicer,ku cdo mashkull eshte ushtar , gati si ne Izrael,shtet qe kercenohet nga 1,3 miliarde myslymane, nderkaq Zvicra kercenohet nga 1,3 miliarde miza qe prodhohen cdo vit ,ne ambjentet e ujerave te zeza te qyteteve.

Atehere demokracia perthith elemente te shumte te oligarkise e monarkise( shtetet autoritare apo diktatoriale) ne menyre qe ti mbijetoje kohes , dmth ndryshimeve strukturale si nga pikepamja sociale ashtu edhe ekonomike.

Mirepo sa me te medha behen shoqerite aq me te medha behen ndryshimet strukturale socio-ekonomike e sa me i shpejte eshte progresi aq me te shpejta jane keto ndryshime, keshtu qe vazhdimisht demokracia perthith elemente manipuluese monarko-oligarkike, aq me teper karizma personale ngre peshe e aq me teper kjo karizme fuqizohet (deri edhe ne menyre eksponenciale) nga propaganda.

Gjithe bota ndodhet ne fazen, kur ndryshimet strukturale socio-ekonomike jane teper te medha, kur triumfojne teori si globalizmi,kosmopolizmi,egalitarizmi etj keshtu qe demokracia per te mbijetuar ka nevoje per elemente propogandistike manipuluese,te cilat i huazon nga autoritarizmi e oligarkia, e keshtu per te mbijetuar, fillon e cnatyrohet akoma me shume se c’eshte.

Psh kandidati i tregut , nuk eshte gje tjeter vecse nje kandidat te cilit po i shtohet karizma personale ne menyre fiktive prej propagandes. Keshtu Obama del si shpetuesi jo vetem i ekonomise amerikane, por si shpetuesi i botes,duke qene se 2/3 e europianeve parapelqejne Obamen dhe ne pjesen tjeter te botes, parapelqejne nje zezak pacifist ne fronin perandorak amerikan,sesa nje te bardhe luftarak. Kjo per nje arsye te thjeshte, zezaku pacifist ushqen endrrat e tyre per liri apo ekspansion, kurse i bardhi luftarak, pervec qe simbolizon pushtetin e bardhe mbi planet, kercenon lirine apo ekspansionin e ketyre vendeve.

Pra ne menyre paradoksale, me mjete te huazuara nga autoritarizmi dhe oligarkia, po propogandohet nje rikthim ne ‘demokracine e vertete’ amerikane, nepermjet Obames.

Kjo do pasqyrohet edhe ne Shqiperi, ku figura perhere karizmatike e Sales(ne syte e demokratikeve) do perforcohet me mjete autoritare si propaganda e shfrenuar televizive, apo e Rames dhe Metes,te cilet ashtu si Sala, dmth autoritare nga natyra, do fuqizojne imazhin e tyre te genjeshtert si liberal-demokrate me mjetin autoritarist, propagande e shfrenuar mediatike.

Kjo gje njihet qe prej 4 mije vjetesh se paku, kur marrja e pushtetit nga dinastia e 12(apo 13) egjiptiane u shoqerua me nje propagande te fuqishme ne popull, se vetem fale Faraonit, egjipti do rimekembej, njerezia do gjente pune, qetesi e siguri,pra krijohej konsensus fale propagandes se fuqishme.

Tani teknologjia mundeson nje menyre te sofistikuar mashtrimi,atehere perse te mos perdoret ? Kjo eshte pyetje tipike autoritaristesh e oligarkesh.

Besimi si argument dhe ndikimi hebraik

2009-04-17T17:13:00.000+02:00

Besimi si forme argumentimi, eshte po aq i hershem sa c’eshte nevoja e argumentit. Nevoja e argumentit lind atehere kur zbulohet nje ide e re apo me gjeresisht kur sulmohet nje ide e vjeter(meqe kjo perfshin edhe rastin kur ideja e vjeter sulmohet thjesht se verehet dicka qe nuk shkon). Me zbulimin e idese kemi edhe lindjen e racionalitetit si forma me e larte jo vetem e perpunimit te informacionit por edhe e zbulimit te ‘Zotit’ dmth te natyres.

Cka duket sot irracionale, dikur ka qene ajka e racionalizmit,psh bestytnite qe kane te bejne me probabilitetin, krijoheshin jo rralle si pasoje e vezhgimit te ngjarjes apo perputhjes se rastesive. Sot kemi ’shkencen’ e probabilitetit. Kujtojme psh priftin qe germonte kot ne organet e nje kafshe per te shprehur mendimin e tij mbi perfundimin e betejes, pasi krahasonte forcat ushtarake e gjendjen morale te ushtrive. Ne rast dyshimi jepte mesazh te dyzuar, ne rast se kishte superioritet te dukshem ushtarak, thoshte pa asnje dyshim se Hyji i luftes ishte me ta e do u jepte fitoren. Keshtu e gjente shpesh perfundimin e nese sa here qe e gjente perkonte me nje gjendje te caktuar te organeve te kafshes atehere mendimi probabilistik kthehej ne bestytni.

Nuk eshte aspak rastesore qe filozofet e pare, kane qene edhe teologe te medhenj (Platoni psh me boten e ideve, ende sot eshte baze per teologjine) e mbi te gjitha matematiciene te medhenj.

Besimi hebre, nuk krijoi asgje te re ne kete fushe, biles kufizoi lirine e matematicienit i cili deri ne ate kohe, kthente vazhdimisht ‘Zotin’ ne numra. Me hebrejte Zoti ndaloi se perkthyeri ne numra e racionalitetit iu hoq nje veti thelbesore,dmth zbulimi i ‘Zotit’. Kristianizmi ndoqi ate rruge e me perafersi prej vitit 1000 edhe Islami. Ne Islam ndodhi kur zbulimet shkencore tashme te perparuara (ne shek 10) binin ndesh haptazi me te verteten kuranore. Prej atehere islami nuk subvencionoi me asnje forme racionalizmi qe mund te demtonte te verteten kuranore(shiko Perandorine Osmane).

Besimi hebre shkaterroi ekuilibrin midis arsyes e shpirtit ne favor te ketij te fundit e ne kete menyre zgjodhi te ruaje ne perjetesi bashkesine hebraike e jo ti sherbeje si mjet i dobishem civilizimi material sic psh sherbenin tempujt egjiptiane e sumere apo islami ne fillimet e veta e deri sadopak kristianizmi ne fushen e ndertimeve(meqe metodat e reja me te cilat ndertoheshin kishat praktikoheshin me vone ne objektet civile:ndertesat e larta i kane ‘rrenjet’ ne kishat e medha).

Problemi i perhershem i ekulibrit midis shpirtit dhe arsyes, tek monoteizmi u zgjidh me shpate ne favor te shpirtit, ashtu sikunder sot po me shpate quhet i zgjidhur ne favor te arsyes. Te dyja palet jane te gabuara;problemi i ketij ekuilibri me mire te ngelet perhere problem pa zgjidhje, ashtu si ne politeizem, keshtu formimi i ekstremeve do jete me i veshtire e vete lufta mes ekstremeve nuk do ekzistonte apo me sakte nuk do mundonte shoqerine.
Pse te kete lufte mes shkences dhe fese kur fare mire te dyja secila ne fushen e vet, mund ti japin ndihme njeriut, njera materiale e tjetra shpirterore ?

Forma ekstremiste e kristianizmit (idete universaliste sipas historise prodhojne me lehte ekstremizem e fanatizem,vrasje e terror ) beri te mundur masakrat fetare, ashtu sikunder forma ekstremiste e islamit po shkaterron Irakun; shite e sunite qe vriten kot me kot me njeri tjetrin; jo e lagu Muhameti , jo se lagu Aliu.

Pra nuk eshte perdorimi i besimit si argument, por perdorimi i besimit si argument absolut, qe hyri ne mentalitetin boteror me ane hebraizmit. Kete po ua kemi hua.

Mendoj se misteri qe lidhet me ekzistencen apo mosekzistencen e shpirtit(dhe Zotit) ka te beje shume me ruajtjen e fitoreve morale te njeriut, me ‘te drejten qe i rezervohet ndjenjes’ te nderhyje ne vleresimin e dickaje si te mire apo te keqe, te drejte qe dashje-padashje e veme ne zbatim ne jeten tone e jo pak here kushtezon te ardhmen tone. Pra ne prodhimin e moralit , c’eshte e mire e c’eshte e keqe, arsyeja e shpirti duhet te perplasen e te gjejne nje rruge te mesme,pasi vetem keshtu morali nuk rrezikon ekstremizimin e absolutizmin.

Pak a shume mund ta quajme e drejta e instiktit te jete pjese e nderuar e njeriut perndryshe behemi robotike, te parashikueshem, te merzitshem, me ide te njejta, budallepsemi, me nje fjale.

A ka njeriu detyrime ndaj bashkesise se vet ?

2009-04-17T15:51:00.004+02:00

Njeriu e nderton jeten e vet duke u bazuar tek koncepti i marredhenies, dmth marr dhe jap.
Kur njeriu merr dhe jep atehere mund te flasim edhe per nje individ te shendoshe, nderkaq kur njeriu vetem merr ndeshkohet moralisht, ndersa kur vetem jep ka probleme te medha si me ndjesine e pronesise ashtu edhe me ndjesine e drejtesise, ose eshte shenjtor.

Kur njeriu thote 'nem'/me jep, kerkon pronesine e dickaje, pra kerkon pasurimin, me pas dicka qe i mungonte e qe ne castin e marrjes pasuron kete njesi.
Kur njeriu jep, heq dore nga pronesia e dickaje, pra varferohet.

Idealja do ishte qe njeriu sa merr aq jep, keshtu ka ate qe i takon, ate qe eshte e drejte te kete. Ti japim njeriut ate qe eshte e njeriut.

E njejta gje vlen edhe per shoqerite por edhe per njeriun e bashkesine.
Ky nderveprim marr-jap, eshte edhe thelbi i lidhjes njeri-bashkesi, pa kete nderveprim bashkesite nuk do gezonin te drejten e te qenit.
Le te imagjinojme per nje cast, sikur gjithe njerezit vetem te merrnin ... Parajsa vete, sepse atje vetem merr apo thuajse, sepse do i japesh Zotit dashurine per te cilen Ai ka nevoje.

Bashkesia perkujdeset per njeriun qe prej lindjes, qe ky njeri te rritet te behet i zoti i vetes dhe ne ate cast kur njeriu behet i zoti i vetes, i shtrohet atij detyra qe te perkujdeset per bashkesine.
Pra bashkesia derisa njeriu behet i zoti i vetes, i jep njeriut, vetem i jep e nuk i kerkon asgje sepse ky njeri nuk ka cti jape pasi nuk zoteron asgje, nuk zoteron as prone e nuk zoteron as dije.
Njeriu vetem merr qe prej lindjes, vetem thith e ky egoizem eshte i shendetshem, pasi nepermjet ketij egoizmi, qenia njerezore rritet e behet e pavarur.

Bashkesia jep kryesisht nepermjet familjes por ka edhe institucione te tjera te dhenies, perkrah familjes, qe e ndihmojne familjen ti jape ketij njeriu te ri.

Kur njeriu pavaresohet, nuk ka me kuptim qe bashkesia vetem ti jape e ky te mos i jape asgje asaj. Bashkesia i dha qe ky te rritet, te mbijetoje e sigurisht te formohet, te kete identitetin e tij.
Nese njeriu edhe pasi u pavaresua prej ndihmes se bashkesise vazhdon te pretendoje prej bashkesise se tij qe kjo vetem ti jape atehere ketu nuk kemi me egoizmin e shendoshe, pasi edhe sikur bashkesia te ishte lope per tu mjele, perseri asaj lope duhet ti japesh; i jep bar i merr qumesht.

Pra, njeriu kur pavaresohet nga ndihma e bashkesise, atehere hyn me te drejta te plota ne boten e te pergjegjshmeve, pra koncepti i marredhenies eshte tashme udheheqes ne nderveprimin e njeriut me njeriun apo me bashkesine.
Kjo do te thote edhe se njeriu ka detyrime ndaj bashkesise se tij, asaj bashkesie qe per 18 apo 22 vjet vetem i dha e gje nuk i kerkoi.
Keto detyrime kane emra te ndryshem, por e rendesishme eshte qe njeriu te ndergjegjesohet se
ka pergjegjesi ndaj bashkesise qe e rriti dhe e beri te pavarur.

Kur njeriu pasi pavaresohet nuk mendon se i detyrohet bashkesise por se bashkesia i detyrohet atij, ketu kemi njeriun me probleme te medha ne konceptin thelbesor te marredhenies.
Ky individ kerkon vetem te marre, ndjesia e dhenies eshte ndrydhur plotesisht e ky njeri mund te quhet fare mire edhe i papergjegjshem si pasoje e egoizmit te tij te semure.

Keshtu lindin internacionalistet, nga kjo kategori qe eshte egoiste dhe qe nuk e njeh fare konceptin e marredhenies njeri-bashkesi.
Keta japin vetem atje ku mund te marrin me shume, por kurre , biles as qe u shkon ndermend, nuk i japin bashkesise se tyre per ato 18 vjet qe bashkesia vetem i dha.
Marredhenien keta e ndertojne vetem me ate bashkesi ku mund te thithin serisht, ku mund te thithin shume e s'ndiejne aspak pergjegjesi per ate bashkesi te ciles i thithen per 18 vjet pa i dhene asgje.

I kane vene edhe percaktime mahnitese, si humanizem, liria e individit, e drejta per te kerkuar lumturine etj, por ne thelb keta jane njerezit me egoiste ne qarkullim . Sigurisht qe mes tyre ka edhe te trullosur nga propaganda, por jane aq te trullosur, saqe nuk munden me te shkeputen.
Kur njeriu nuk arrin ti jape bashkesise, qofte edhe sikur ne kembim te marre pak, atehere ky njeri ka humbur pergjithmone ndjesine e bashkesise, komunitetit dhe sigurisht edhe identitetin e tij. Ky njeri eshte moralisht i vdekur.

Njerezit e pergjegjshem kane vdekur.... Kjo eshte bota e papergjegjshmerise .

Vecoria e kombetarizmit shqiptar

2009-04-14T01:48:00.002+02:00

Kur flitet per kombin shqiptar, rendom behet krahasimi i nacionalizmit shqiptar me nacionalizmat e tjere europiane.

Mirepo ne rastin shqiptar kemi te bejme me dicka te ndryshme nga popujt e tjere te Europes e kjo dicka ndryshe quhet mungese e nje morali te njehsuar fetar. Cka do te thote kjo?

Kjo do te thote,qe ndersa kombet e tjera europiane, mbi moralin kristian kane ndertuar ideologjite nacionale perkatese, dmth gjithe jeta spirituale varej nga te qenit kristiane ne radhe te pare pastaj nga te qenit pjesetar i nje kombi. Vete morali demokratik bazohet tek modeli kristian, modifikim i pjesshem i tij apo praktikimi i atyre vlerave kristiane qe kishin ngelur ne leter (per arsye te kuptueshme) si i barazise kristiane,tolerances kristiane, vellazerise kristiane, internacionalizmit kristian etj.

Pra ky nacionalizem nuk sheh si te domosdoshem perfshirjen e plote ne ceshtjet morale te popullit,sepse ky moral ruhet nga ideologji te tjera. I vetmi qe u perfshi ‘koke e kembe ‘ ishte nacional-socializmi, sepse arianizmi duhet te ishte edhe ideologji fetare, mjaft te permend shprehjen e Hitlerit: Kemi nevoje per nje Zot te gjakut gjermanik. Por nje Zot i ri eshte i nevojshem kur kemi nje moral te ri per te mbrojtur e propoganduar. Ne rastin e Hitlerit, ai mendonte se per te futur ne moralin popullor ndarjen Ariane-popuj skllever ishte nevoja e nje Zoti te ri Arian. Hitleri deshtoi sepse nuk fitoi ne luften e dyte boterore.

Nacionalizmi shqiptar ndodhet ne nje pozite tjeter shume me te veshtire pasi duhet ti pergjigjet pyetjes:

Cili eshte morali qe mban mbi kembe vlerat moralo-spirituale te Kombit ?

Te jemi te qarte; nuk kemi as moral kristian e as moral islamik e ndersa lindja e perendimi jane futur ne llogoret e tyre fetare, ne pritje te nje konfikti fetar (Zvicra ndaloi ndertimin e xhamive te reja ) ne ndodhemi ne nje situate dramatike, ndiejme jehonen dramatike te sherrit Kadare-Qose, ku po te mos kishte perkrahes te shumte te Qoses ky sherr do ishte i pamundur.

Kjo pyetje eshte shume e veshtire e pikerisht pergjigjen e ka marre persiper ideologjia kombetariste qe prej Rilindjes.
Per fat te keq, mungon nje doktrine e qarte, pasi rilindesit u moren me shume me bukurite e maleve dhe gazin e bagetise apo me Curr Ulen dhe shitosjet e Zanave, keshtu qe Sami Frasherit i ra nje barre e rende. Konica ishte i zene me identitetin islamik si ruajtes nga asimilimi, Ismail Qemali u kujtua ne pleqeri qe per kete vend duhet menduar e vepruar me shume e se eshte detyra e intelektualeve si ai te mendojne per vendin,Luigj Gurakuqi ishte me shume nje nacionalist veprimtar sesa ideolog keshtu qe na u percoll nje aksiome: Feja e shqiptarit eshte shqiptaria.

Pastaj gjate jetes se shtetit shqiptar, me mire te mos flasim fare, se skuqemi nga turpi ne kete pike.

Nderkaq pasojat e mungeses se nje morali te organizuar ne besim, shihen qarte. Vlerat moralo-spirituale te kombit tone, ato qe mbahen historikisht si shqiptare, jane korruptuar plotesisht. Kush do e mendonte se nje popull qe nxjerr shprehjen ; ‘Shqiptari per nje nder rron’, do e conte shtetin e tij ne Olimpin e te korruptuarve, ne vendin e 3-te me te korruptuar ne Bote ?

Pra revizionistet cmitizues rrezikojne riorganizimin e gjithe moralit , nderkaq globalistet jane per asimilim te plote ne euro-kristianizem nepermjet perthithjes totale te moralit demokratik.

Asgje kunder demokracise si forme qeverisjeje, por tmerrohem nga Global-demokracia( ose ndr produkti i moralit demokratik) dhe jam shume afer Nacional-demokracise.

Nderkaq nacionalizmi nuk ka pse te jete i majte apo i djathte, por meqe e majta eshte internacionaliste qe ne lindje vendoset ne krahun e djathte.
Nderkaq nacionalizmi komunist eshte produkt i mohimit te thelbit te se majtes,pra internacionalizmit komunist apo edhe atij socialdemokrat (qe eshte modifikim i komunizmit) e kjo per arsye pushteti e jo sepse perfaqeson nje politike te majte.

Ndikimi pozitiv i elitarizimit te kultures kombetare

2009-04-14T01:01:00.002+02:00

Sotit, kur kultura shqiptare eshte ne krize si pasoje e perballjes me kulturen perendimore, me shume se kurre nevojitet nderhyrja e fuqishme e elites ne mbrojtjen e kultures. Masat shqiptare ndjekin vazhdimisht ne menyre te pavarur modelet perendimore, emigrantet sjellin te njejtat modele, keshtu qe ne njefare menyre vete masat po perqafojne agresionin kulturor te perendimit, agresion qe u duket clirim.

Nese Elita zhvillon kulturen kombetare (ne vend qe te merret me perhapjen e kultures perendimore e modeleve perendimore) atehere meqe zoteron mjetet e informacionit dhe te prodhimit, fare lehte mund te kufizoje ndikimin e huaj,sigurisht jo ta censuroje krejt por ta kufizoje.

Publiku pergjithesisht eshte nje mase pa forme e pa thelb, nje lloj plasteline te cilen e perpunon me ane te informacionit e propagandes e kjo eshte arsyeja pse media perben pushtetin e katert.

Suksesi i Kadarese ne bote, nuk vjen nga perceptimi i tij si disident, por sepse aftesise se shkrimtarit i bashkohet historia shqiptare dhe analiza e kultures shqiptare.
Kjo sinteze doli shume e sukseshme, aq sa Kadare i lejoi vetes qe te shese ne Itali librin e tij ‘3 canti funebri per Cossovo’ 18 000 lireta e libri si ka tamam as 100 faqe.

Mirepo tregoi se kultura shqiptare ka mundesi te prezantohet jashte ne menyre dinjitoze.

Kultura shqiptare eshte ne thelb nje kulture popullore , dmth e krijuar bashkarisht nga populli e jo nga individet.
Polifonia labe eshte pasuri e Unesco-s e ka zene vende te para neper festivale popullore ballkanike, europiane e mesdhetare, po ashtu kostumet tona jane mjaft te pelqyera, Epika jone eshte e mrekullueshme dhe paraqet ne menyre te shkelqyer artin e luftes tipik shqiptar ne parapelqimin e shpates e topuzit, ndaj psh harkut te vilhelm telit zviceran apo heshtes se Sigridit gjerman, pra armes se shkurtes trup me trup , ku duket forca e luftetarit, perdorimi i reduktuar i kalit, po ashtu kemi elementet morale shqiptare, si mosprekja e grave,femijeve e pleqve te armikut, ne ndryshim nga epose te tjere ku kemi edhe masakra apo kultures barbarike sllave e cila masakronte cti dilte para psh serbet mbajne si simbol Ujkun e dihet qe ujku mbyt gjithe kopene edhe pse ha vetem melcite e nje deleje,pra vrases i lindur.
Po ashtu armiku i mundur trajtohet bujarisht e biles edhe respektohet ne eshte i forte cka ruajti me kujdes edhe Fishta tek lahuta e tij.

Pra ndersa kemi nje prodhimtari cilesore popullore vuajme gjeresisht per prodhimtarine individuale.
Cdo ishte psh kultura italiane, pa Danten , Bokacon, Makiavelin, Da Vincin, Mikelanxhelon etj apo ajo gjermane pa Geten, Kantin, Hegelin, Vagnerin , Nicen etj....

Cdo ishte Vagneri pa Valkiriet e pa Sigrifridin ?
Ku eshte Vagneri shqiptar qe merr persiper Eposin ?

Keshtu qe kultura te ndryshme jane zhvilluar kryesisht nga Paria/Elita pasi prodhonin per Eliten ,prandaj mendoj se modeli elitist i zhvillimit kulturor do ishte ideali.

Pike se pari nuk do merrte hov muzika me motive te qarta lindore e Shqiperise se mesme e Kosoves, por do kembengulej ne muziken e jugut dhe cifteline,daullen e lahuten e Veriut.

Pastaj mendoj se shkencat sociale kane shume pune ne zberthimin e kultures, mentalitetit, historise e gjuhes shqiptare.
Ketu duhet te punoje elita, ka kaq shume per te zberthyer e punuar ,saqe kur lexoj shkrime te rilindasve e debatet e tyre e i krahasoj me keto te sotmet duket qe jemi shume te varfer edhe ne krahasim me 80-90 vjet me pare,sepse atehere ekzistonte etja per te zberthyer c’eshte shqiptari, ku qendron energjia, si kanalizohet per te arritur pavaresine e bashkimin kombetar si dhe per te ofruar bazat per nje zhvillim kulturor jo me thjesht popullor por edhe sidomos individual.

Racionalizmi ekonomik po mbyt kulturen

2009-04-13T23:53:00.002+02:00

Praktikisht mund te thuhet se vizioni materialist i botes se sotme, po sjell ngadale shpartallimin e cdo ideje jomaterialiste dhe varferimin e vazhdueshem te asaj pjese qe quhet civilizimi shpirteror (kultura shpirterore).
Civilizimi material ngadale po fiton te drejten te quhet si pjesa e dobishme e civilizimit e te shtyje drejt kendit te erret si te padobishem civilizimin shpirteror.

2 burimet baze te civilizimit shpirteror jane pikerisht filozofia e letersia, keto qe sic e dime te gjithe e bene civilizimin helen, aq te shkelqyer, pertej anijeve , qypave, rrugeve e pallateve, per te cilat Roma u tregua me e zonja.

Nese do guxoja nje krahasim, do thoja se civilizimi aktual ndodhet njesoj si ne fazen e kalimit nga civilizimi helen ne civilizimin romak.

Ndersa ai helen, karakterizohej nga pasuri jo vetem materiale por edhe(sidomos) artistike, folozofike, letrare etj, qyteterimi romak u karakterizua nga nje varferi e vazhdueshme ne fushat e shpirtit(mendjes) e nje pasuri materiale e pashembullt, me rruge, ujesjellsa e pallate qe ne Greqi as ishin enderruar.

Ky ndryshin vinte nga nje filozofi jete e ndryshme; Aristoteli predikonte superioritetin moral i cili krijonte e zhvillonte polisin, Platoni superioritetin e mendjes (filozofeve) ndaj kategorive te tjera, ndersa Roma eficencen e nje shteti me infrastrukture te pershtatshme ligjore e materiale, per te gllaberuar boten e per ta bere boten te gezonte ‘Pax Romana’.

Kemi te njejtin kalim, biles ka disa dhjetravjecare qe po kryhet, pasi varferia artistike,letrare e filozofike e ketyre 30-40 vjeteve te fundit me duket shume e qarte e ne kundershti te forte me zhvillimin material e teknologjik(stacione hapesinore, trenat Gtv, procesi i klonimit, interneti etj).

Zaptimi i domethenies se konceptit jetik te dobishmerise eshte baza e ketij transformimi.
Dobishmeria po perdoret si koncept qe mund te pershkruaje vetem aktivitetin material te njeriut apo aktivitete qe sjellin te mira materiale, keshtu lihet jashte si i padobishem cdo aktivitet njerezor qe nuk ka per qellim permiresimin material. Inxhinjeri i dobishem perkundrejt shkrimtarit si i padobishem.

Nese ky konceptim i dobishmerise behet prone e shumices derrmuese te njerezve atehere te behemi gati ti themi lamtumire jo vetem profesoreve te lendeve shoqerore, shkrimtareve e folozofeve, por per mendimin tim ti themi lamtumire edhe lirise e dinjitetit njerezor si kategori te vlefshme ne jeten e perditshme.
Humbja e demokracise, eshte thjesht nje hap larg humbjes se lirise e dinjitetit njerezor.

Triumfi i konceptimit ateisto-materialist te gjerave te kesaj botes eshte i lidhur ngushte me pozitivizmin (logjik apo racional) e me perkrahjen e gjere qe pozitivizmi po merr ne vete komunitetin humanist, keshtu qe fajtor per humbjen ne te ardhmen te pasurise artististike, letrare e filozofike, do quaja edhe kedo ‘humanist’ pozitivist qe nuk pati kurajo intelektuale ti dilte perballe pozitivizmit e ti thoshte ca fjale.

Tani po ndodhet perballe konceptit te ‘dobishmerise’. Pa ta shohim si do provohet me metoda shkencore dobishmeria e letersise apo artit kur keto i perkasin subjektivizmit ?
Kush do shpjegoje me metoda shkencore se perse njeri e quan te dobishem Nicen apo Kantin apo Moxartin ndersa tjetri i quan te padobishem ?

Do vije momenti qe dobishmeria e subjektives do hidhet ne kosh te plehrave, do ‘cmitizohet’ edhe dobia e artit apo letersise ne jeten e njeriut, jo duke u dale hapur kunder, por duke folur per padobine e tyre ne kohet moderne racionale.

Kjo eshte ceshtje jetike, se kerkohet pershtatja me nje konceptim e praktike jete, qe ndikon ne burgosjen mendore (filofobi) e braktisjen e cdo forme te sofistikuar te kenaqesise e pasqyrimit te realitetit (frike nga letersia e arti).
Burgosja mendore nuk ka si mos te vije nga adhurimi i materies.

Agresioni kulturor eshte kunderprodhues

2009-04-13T23:35:00.004+02:00

Ne perendim e nga perendimoret shprehet jo rralle parimi :
-Vendet në të cilat mungon liria e fjalës, ndikojnë negativisht edhe në lirinë e fjalës në Evropë.

Kjo eshte nje linje logjike qe con perhere ne ekspansion.
Qe une te jem i sigurte per vlerat e mia atehere kam nevoje te godas atje ku antivlerat sundojne sepse mund te japin shembull negativ e keshtu rrezikohen vlerat e mia.

Romaket e vjeter republikane thoshin se po hynin ne lufte jo kunder popullit te sulmuar, por kunder mbretit te tyre tiran per ti cliruar keta popuj nga tirania e jo vetem kaq por edhe sepse keto mbreteri tiranike ne kufi perbenin rrezik per paqen romake dhe per vlerat republikane te saj.

Ky ishte huazim nga lufta midis aristokrateve dhe demokrateve ne mbare boten greke, ku demokratet qe sundonin ne nje polis thonin te njejtat gjera per te justifikuar goditjen e nje polisi ku sundonte aristokracia.

Ky imperializem demokratik u injektua tek Franca e revolucionit dhe e Napoleonit, pastaj prej aty u infektuan mbare demokracite moderne perfshire sulmin ne Irak, motive lufte identike, clirojme popullin iraken nga tirani Sadam dhe eksportojme demokracine qe aty te mos pillen me antivlera dhe terroriste. Pax Americana = Pax Democratica.

Dobesia e kettij parimi bazohet tek vete dobesia njerezore, instikti i veteruajtjes qe injektohet qysh ne kalimin nga njeriu natyror ne njeriun kulturor.

Kultura e ka ndare njeriun shume me teper sesa natyra. Dallimi mes nje te bardhi e nje zezaku qendron ne rreth 50 gjene, por ndryshimi mes kultures perendimore dhe nje kulture afrikane eshte i llahtarshem.

Keto kultura kane instiktin e veteruajtjes, imagjino cfare genocidesh nevojiten per te arritur monokulturen boterore e keshtu te arrijme barazine e vlerat universale kulturore te njeriut.

Ky parim i perendimit te sotem supozon agresivitetin ndaj nje kulture tjeter me qellim ruajtjen e vetvetes , specifikisht te drejten e fjales, nderkaq nga ana tjeter vete perendimoret jane te paret qe pranojne heterogjenitetin kulturor, racial, gjuhesor brenda te njejtes bashkesi.

Mendoj se ne kete drejtim vetem shqiptaret dhe hebrejte kane arritur ne kohet e vjetra nje urtesi te atille, qe i ka lene jashte ketij konflikti te brendshem qe gerryen cdo bashkesi qe infektohet nga agresioni kulturor e po sot e kesaj dite jane keto 2 bashkesi qe edhe pse demokratike po i bejne rezistence te forte terheqjen magnetike te agresionit kulturor si menyre per te ruajtur kulturen vendase.

Ka ne te dyja vendet shume individe qe terhiqen nga ideja e agresionit kulturor, megjithate sfocimi neper mijevjecare per te mbrojtur kulturen vendase nga agresioni i kulturave te tjera i ka stervitur keta popuj dhe i kane ende te fuqishem antitrupat ndaj ketij infeksioni qe con drejt vdekjes kulturen e dobet.
Forca ka qendruar perhere tek bindja e superioritetit moral ndaj kultures agresive, bindje qe duhet ushqyer perndryshe do vyshket si lulja pa uje e do mjaftoje nje ere e lehte ta shkule vendit.

Parimi mbi ruajtjen e se drejtes se fjales, duke nderhyre ne punet e te tjereve eshte shume i rrezikshem.
Personalisht e quaj te papranueshem si kunderprodhues ekspansionin kulturor si ne formen mbrojtese te sulmit preventiv ashtu edhe ne ate sulmuese te ekspansionit per clirimin e te tjereve nga injoranca e tirania.
Kultura e nje bashkesie duhet te garantoje mbijetesen e bashkesise pra produkt egoist, perndryshe do jete nje nga shume kulturat superiore qe kane ndihmuar boten por jo popullin qe e krijoi dhe zhvilloi.
Keto jane kultura vetevrasese e vetevrasja nuk eshte as racionale e as instiktive, por mekazimen per te zhdukur te dobetit. Ne cfare duam te jemi, te forte apo te dobet ?
Pilula e kuqe apo pilula blu ?

Zhvillimi nxitet nga deshira per fuqi

2009-04-13T23:05:00.001+02:00

Zhvillimin une do e shikoja me teper si nje lufte midis te forteve, te cilet jane perhere ruajtesit e status quo-se, sepse kjo u garanton pushtetin (mbi tufen, shtetin apo boten ) qe ne thelb nuk eshte gje tjeter vecse menyra me e mire e mundshme per mbijetesen e tyre, dhe te dobteve te cilet jane perhere ne kerkim te dickaje qe i shkeput nga kjo gjendje dobesie dhe i ben te forte.

Pra te dobtet kerkojne perhere menyra te reja per tu shkeputur nga statusi i te dobteve.

Nderkaq te fortet, meqe koha ligjeron pushtetin, ndihen perhere e me te forte , keshtu qe nuk ndiejne me nevojen parore per te zhvilluar vetveten, nuk kane me nevojat parore per ushqim, veshmbathje, strehim etj, te cilat zhvillojne inteligjencen e as per vlera apo modifikim ekonomik, por zhyten ne boten e luksit dhe vesit, te cilat degjenerojne si trupin ashtu edhe shpirtin e njeriut, keshtu qe humbasin pikerisht ato elemente te cilat i bene te forte e keshtu qe de jure nuk perputhet me me de facto-n.
De jure jane te fortet por de facto (ne momentin e ndryshimeve) jane kthyer ne te dobet.

Meqe de jure nuk mund te rrije shume gjate jashte de factos, atehere plas konflikti ku fitojne ish te dobetit e vendosin pushtetin e tyre, zakonisht duke ruajtuar pjesen e padegjerenuar te ish te forteve, nga te cilet meson.
Nese nuk jane pjekur kushtet, te dobetit masakrohen e mbyten ne lumenj gjaku .

Ne gjithe kete , inteligjenca luan rolin e saj e pikerisht eshte vete inteligjenca qe sjell luften, per te pastruar boten nga te dobetit. Inteligjenca nuk eshte fitore e njeriut mbi natyren, por dhurate e natyres per njeriun e si e tille sherben per mbijetesen e njeriut me te forte me te pershtatshem, ashtu sikunder kerkon natyra.

Me pelqen shprehja qe kam lexuar diku; barazia eshte vdekja e levizjes.
Barazia eshte nje koncept i shpikur prej te dobteve, te cilet duan te rrisin statusin e tyre pa e merituar e nese kalojne nga krahu tjeter menjehere harrojne se c’eshte barazia.

Gjithsesi eshte nje iluzion i dobishem, pasi nxit psikologjikisht te dobetit, te fuqizohen nepermjet studimit,ushtrimit fizik apo spiritual,iniciativave ekonomike etj. Pikerisht kete iluzion nxit edhe kanuni, e perderisa eshte aty atehere do te thote qe eshte se duhet me qene.

Gabimi baze nga ku u farketuan 45 vjet vuajtje per shqiptaret, ishte pikerisht apologjia e barazise e perdorur prej plebejve per tu ngritur nga stadi i tyre.

Irracionalja kerkon tagrin e vet

2009-04-13T23:00:00.001+02:00

Sado te perdoren mjete racionale, thelbi i krijimit ngelet irracional, biles sa irracional eshte vete krijimi i botes e i jetes… biles eshte absurd meqe vjen nga rastesia. Kujt qenieje logjike do i shkonte neper mend te racionalizonte rastesine ? Keshtu paradoksalisht vete Zoti del si arritja me e madhe racionale e koheve te shkuara.

Morali konvencional thote se; dija eshte mire e mosdija eshte keq, racionalja eshte mire e irracionalja eshte keq, shkenca eshte mire e feja eshte keq, paqja eshte mire e lufta eshte keq e keshtu me radhe.

Gjithe ceshtja (perfshire dijen e mosdijen) eshte se njeriu sado te perpiqet, nuk arrin dot te qendroje ne ekuiliber e per kete nuk kemi cti bejme, eshte me e forte se ne. Mirepo dicka mund ta bejme; ne rrugen drejt asaj cka per ne eshte ‘e mira’ te respektojme e ‘njohim’ sadopak ate cka eshte e keqe, sikur vetem per faktin se perderisa jemi ne ate rruge atehere kemi ardhur nga kahu i kundert, nga poshte.

Nderkaq ndodh e kunderta, cka eshte poshte perbuzet,pergojohet,injorohet; i qendrohet larg me ndjesine e frikes e te peshtjellimit, derisa keto ndjesi te pushtojne gjithe qenien,keshtu frika kthehet ne tmerr e peshtjellimi ne ankth.
Njeriu e sheh humneren me trupin e ngrire e me sy te zgurdulluar pikerisht nga tmerri e ankthi qe ka ushqyer vete….humnera duhet pare me sy shqiponje, sic kendon dikush.

Nuk eshte erresira qe i afrohet kercenueshem femijes, por eshte femija qe nuk ka arritur ende ta respektoje e nese nuk e respekton dicka nuk arrin ta njohesh vertet. Frike nga erresira, por a nuk eshte po kjo erresire, qe e mbron femijen nga kercenimet e mundshme; a nuk struket ne erresiren e dollapit sapo ndjen rrezik ?!

Atehere, perse si morali kristian ashtu edhe ai aktual, po demonizojne ate cka na eshte e nevojshme ta respektojme, pasi vijme prej saj e me siguri do te na dale para ndonje dite, te kerkoje tagrin e vet per ndihmen qe ka dhene ne formimin tone, tagrin e trashegimise te cilit nuk i shpeton dot askush ?

Mosdija kerkon edhe ajo tagrin e vet,ashtu si cdo gje qe ne moralin konvencional te fituar ne Eden, quhet keq.

Mitet ndihmojne spiritualitetin kombetar

2009-04-13T22:33:00.003+02:00

§. 19. Pjestarët e Familjes.
Familjen e perbajn gjindja e shpis; si të shtohen këta, dahen në vllazni, vllaznija në gjini, gjinija në fise, fiset në flamur e të gjith zbashku permblidhen në nji Familje ma të hapët, e cila quhet Kom, e kan nji atme, nji gjak, nji gjuhë, e doke.

Kombi eshte nje ‘familje e madhe’( familje ma te hapet) thote kanuni, keshtu qe perqasjet e shqiptareve ne lidhje me kombin detyrimisht duhet te kene elemente jo racionale ( nuk do te thote detyrimisht irracionale) ashtu sikunder cdo anetar i familjes ka ne lidhje me familjen.

Paprekshmeria e familjes eshte detyre e cdo anetari te saj,detyrimisht edhe paprekshmeria e Kombit duhet te jete detyre e cdo shqiptari.

Kombi eshte nje zhvillim i nocionit te bashkesise e duke qene se perfshin shume individe lidhjet qe cojne tek kombi jane logjikisht me te dobeta se lidhjet qe cojne tek flamuri ,fisi apo familja.

Problemi qe ngrihet natyrshem eshte pikerisht zhvillimi i lidhjeve ndermjet anetareve te kombit.
Nese kombi do shihej vetem ne kendveshtrimin e racionalitetit ekonomik apo politik atehere nuk do kishte arsye te ekzistonte per shkak se si racionalizmi ekonomik ashtu edhe ai politik shprehjen me te mire e gjejne brenda shtetit.

Kombi eshte shprehje e lidhjeve shpirterore mes individeve, ku vlerat e perbashketa kane rolin kryesor ne ushqimin e ketyre lidhjeve e sigurisht qe ne kete prizem kemi nje antagonizem te tij me kristianizmin apo islamin. Vetem nacionalortodoksia per shkak te nacionalizmit qe permban nuk mund te jete ne kundershti me kombin por serisht me kombin qe ngjiz.

Pra nevoja e mitizimit te kombit eshte jetike per ekzistencen e kombit tone. Transformimi i kombesise shqiptare ne nje perkatesi fetaro-kombetare nuk eshte shpikje e shek 21 por nje nga zbulimet me te medha te Rilindasve. Besoj se diferenca mes ’shpikje’ dhe ‘zbulim’ e jep qartesisht idene time.

Kombi nuk perhap nje koncept qe duhet perqafuar gjate nje procesi te caktuar historik ,me qellim permbushjen e nje detyre,perkundrazi , kombi eshte nje zhvillim normal i struktures socio-politike te qenies njerezore i cili del ne pah ne rrethana te caktuara historike.

Ne ende nuk e kemi zgjidhur ceshtjen kombetare, keshtu qe lidhja mes shtetit e kombit duhet te jete me e forte se kurre.

Koha e Rilindasve nuk ka perfunduar pasi arsyeja e ekzistences se tyre lidhet me formimin e shtetit komb e jo me europianizimin apo pasurimin e shqiptareve te RSH-se apo Kosoves.

Shqipja dhe ditet e javes

2009-04-13T22:14:00.001+02:00

Thuhet se kemi prej latinishtes huazimin kuptimor ne percaktimin e diteve te javes.
Tani mua nuk me duket edhe aq i padiskutueshem huazimi kuptimor.

Dies Solis, i takon periudhes kur Sol Invictus ishte ne krye te Panteonit romak, pra ne fillim te shek 3, kur Jupiteri humbi kryesine.

Ndarja ne 7 dite, i takon kalendarit henor e jo diellor e eshte me antike sesa periudha kur latinet ishin 5 miza qe banonin ne nje krahine te krahasueshme me Myzeqene, midis Colli Albani dhe lumit Albula (Tevere, Tiber).

Per nje te civilizuar modern hena perfaqeson me shume romanticizmin e poezive apo lidhet me likantropet e filmave por per antiket ishte pike e rendesishme referimi.
Nuk ka ndonje gje kaq gjeniale te vezhgosh henen e te veresh se ne 29 dite ajo ben ciklin, qe fillon me mbushjen e mbaron me ngrenien.
Si mbushja ashtu edhe ngrenia zgjasin 14 dite e kur hena eshte ne gjysem kemi 7 dite nga ngrenia ose 7 dite nga mbushja. Qe ketu java 7 ditore.
Qe ketu dita e pare e javes nuk mund te mos ishte e Henes kur u kalua nga dita e pare , dita e dyte…… dita e shtate.

Tani ne shqip kemi edhe diten e Enjit apo Enjtit dhe diten e Premtit apo Premas. E marta, e merkura dhe e shtuna, jane huazime prej latinishtes.

Ne nje stad si ai i shek 3, pra kur latinizimi ishte ne fazen e pjekur, pra merrej shabllon fjala, duket pak si jashte normales qe te futet e enjtja dhe e premtja si pyke e njekohesisht e diela dhe e hena te perkthehen nga latinishtja.
Dielli nderkaq nuk eshte ndonje sekret se perbente Hyjnine kryesore ilire( dhe ne folklor kemi vertetimin) apo se hena eshte element i rendesishem i spiritualitetit (e prakticitetit) shqiptar, mjaft te shohesh folklorin.

Paralelizmi i diteve te javes eshte me emertimin e muajve te vitit. Ketu kemi muaj nga latinishtja e muaj ne shqip, pra njesoj si java.

Po ketu kemi muajt ; kallnueri(janari), shkurti,qershori e korriku (maji supozohet deri edhe indoeuropian) qe jane shqip, qe jane prodhuar nga vete shqiptaret sipas nevojave te tyre.
Nese do ishte huazuar serisht do kishim nje huazim te pjekur, si anglishtja, january, february,,june e july e jo te ketille.

Keto gjera lene ne jete dy hipoteza , ajo se jane huazim kuptimor prej latinishtes e cila ka piken e dobet tek huazimi i pjesshem i fjaleve ne nje periudhe kur huazimi ishte i pjekur dhe hipoteza tjeter, se ka nje zhvillim paralel si pasoje e nevojave jetesore(korriku muaji i korrjeve ) apo identifikimit te hyjnise me nje planet e zhvillimi i astrologjise(Enji dhe Prema jane padyshim 2 hyjni shqiptare). Kjo ka pike te dobet, mungesen e materialit te shkruar, mungese tipike kur behet fjale per shqiptaret ne antikitet.

Kritike ndaj disa hipotezave mbi prejardhjen e shqiptareve

2009-04-13T21:49:00.003+02:00

Ka hipoteza qe flasin per latinizm te plote te Ilirise( famekeqja Jirecek line), njera prej te cilave i redukton shqiptaret e palatinizuar e zonen e Matit te cilet pastaj fale bumit demografik popullojne deri edhe Peloponezin( Stadtmüller) .

Ne radhe te pare, nuk eshte e provuar se latinizimi hyri thelle ne trojet ilire,pasi psh ne shek 4 ka deshmi qe dalmatet e brendshem nuk flisnin latinisht, ndersa Jutbina, kudoqofte,kroaci apo bosnje afer sarajeves, tregon qarte se praktikoheshin zakone ilirike(te cilat i kane ruajtur pjeserisht iliret e sllavizuar te maleve boshnjake e malazeze) nga nje popullsi qe duket te kete ruajtur autonomi te gjere nen Romen.

Kjo ndarja gjuhesore e ilirise ne dy pjese, greke e latine eshte spekullim i paster i cekut Jirecek i cili ne historine e sllaveve, kerkon te justifikoje prezencen latine ne brendesi te Ilirise e tu heqe shqiptareve te qenit vendas.

Roma veteraneve u jepte toka si shperblim e me siguri nuk do u jepte toka aty ku ha dhia gure,sepse aty toka buke nuk ka, keshtu qe latinizimi i maleve ilirike si pasoje e veteraneve ilire te ushtrise romake nuk qendron.

Nga ana tjeter Perandori Justin, ungji i Justinianit dallohej se e fliste shume keq latinishten(edhe pse kishte dhjetra vjet sherbim ushtarak e ishte gjeneral) e aspak greqishten.

Kjo tregon jo vetem se latinishtja nuk ishte gjuhe amtare e Justinit,por edhe se me trupat ai nuk fliste latinisht e trupat e tij ishin me se shumti nga trojet ilire.

Pra zona fushore e Shkupit nuk fliste as latinisht e as greqisht e shkupi eshte edhe kryqezim rrugesh e zone strategjike, keshtu qe si mund te me mbushe mendjen nje llogjike qe do asimilimin e maleve te ashpra ku ha dhia gur?

Nje prove tjeter vjen po nga Eposi e kjo eshte ruajtja fanatike (ne shek 7) e paganizmit. Dime qe gjithe latinet u kristianizuan diku rreth shek 4 - 6 e po ashtu dime qe ruajtja e fese kombetare(pagane) eshte shenje e ruajtjes se identitetit.
Nese popullsia e Jutbines do ishte latine me siguri nuk do kishte ruajtur me fanatizem ne shek 7 e po ashtu nese popullsia e mevonshme do ishte kristiane e mire, nuk do kishte lene pa futur jezu krishtin ne epike, dmth ka nje vazhdueshmeri spirituale pagane prej koheve romake deri ne shek 20.

Pra eshte e papranueshme qe te kemi latinizim te maleve e mbijetese iliresh vetem ne zonen e Matit.

Po ashtu te thuash qe zbriten nga mati ne shek 11 e populluan per 2 shekuj deri ne Arte e pastaj u bene 300 mije ne peloponez ne 1451, kjo eshte thjesht perralle me mbret,pasi i bie te jete jashte cdo logjike riprodhuese te kohes ku ne 10 femije 8 vdisnin nga semundjet pa mbushur moshen e riprodhimit e sigurisht qe kjo do ishte vene re nga historianet e kohes,pa harruar se do kerkohej edhe nje aparat i ndergjegjshem asimilimi apo zhdukje te banoreve sic kishte psh Roma apo nje mentalitet asgjesues si i barbareve si dhe do ngelej ne foklorin popullor.

Ekzistenca e toponimive sllave nuk mund te shpjegohet me asimilim te sllaveve pasi ne kete menyre do ngelej nje substrat sllav ne gjuhe,sic ka ndodhur psh ne rumanisht ku rreth 40% e fjaleve jane sllave( shume po shume me pak tek vllehet ) dmth ne rumani mund te flitet per nje asimilim te sllaveve prej latineve por jo ne Shqiperi.

Po ashtu dime se sllavet i perkisnin races sllave e kjo race ne shqiperi eshte inekzistente, ka vetem pak elemente sllave(jonordik) diku aty,si psh floku qimeshellire( jobjond).

Kete sllavet e shpjegojne me genin recesiv albin, por nese shumica e popullsise do ishte albine nuk ka absolutisht gjasa sipas ligjeve te mendelit te humbase raca si shurra e peshkut ne uje.

Pra per toponimine duhet gjetur nje shpjegim jo tek shqiptarizimi i sllaveve por tek nje sedentarizim i shqiptareve brenda nje shteti sllav.
Psh Bullgaria e kishte qendren e patriarkatit ne Oher, ushtaret bullgaria i mblidhte nga te gjitha trojet,psh Bullgaria e Samuelit i kishte humbur gati te gjitha trojet bullgare dhe bazohej kryesisht ne trojet qe ne quajme Shqiperia Etnike, keshtu qe nje vendosje e ketyre ushtareve ne toka, sic bente Roma dhe Bizanti, modelet qe mori Perandoria Bullgare , mund te shpjegoje formimin e shume fshatrave te reja.

Ndersa ne kohen e Romes kishte nje identitet fisnor e vendbanime te qendrueshme ne formen e keshtjellave te vogla (latinisht opidum ne mos gaboj) kjo nuk ishte ne kohen para Bullgarise ,prandaj qendrueshmeria e nje vendbanimi ishte teper e vogel dmth te nguleshe ne nje fshat para shek 8 ishte baraz me vetevrasje. Ama ne zonen e Matit dmth lumit Mat e ne Koman, kemi qartesisht nje rezistence ndaj sllaveve e kjo besoj duhet te vije nga fakti qe as Roma nuk kishte arritur ti carmatose e te vinte administrate te qendrueshme e kete e tregon arkeologjia e historia, ne ate zone qytetet romake nuk ekzistonin.

Shqiperia te marre pergjegjesite historike

2009-04-12T15:22:00.000+02:00

1- Shteti shqiptar i themeluar shpirterisht e juridikisht ne 28 Nentor 1912 me siperfaqe 56 mije km2 eshte moralisht vijuesi i vetem historik,gjeografik e politik i mbreterive antike ilire si dhe i krejt tokave antike te banuara prej nesh.

Ne 28 Nentor 1912 u shpall pavaresia prej Turqise. Pavaresia i takonte rreth 56 mije km2 qe banoheshin nga shqiptaret qe ndodheshin nen Perandorine Turke.

Ky shtet i banuar prej ilireve eshte pa me te voglin dyshim vijuesi jo vetem i formacioneve mesjetare ,por edhe i mbreterive antike ilire qe lulezuan ne lashtesi.
Keshtu qe ,interesat ekonomike,politike e ushtarake te mbreterive ilire behen automatikisht interesat e ketij shteti dhe ne fushen nderkombetare duhet te vijoje e njejta politike e mbreterive antike,politike qe perfshin interesat e ndryshme te antikitetit ne nje te vetme.
Kjo si pasoje e gabueshmerise se ekzistences se shume shteteve ne rrethana te jashtme qe kercenojne mbijetesen e zhvillimin e races shqiptare.

Atehere interesat e mbreterise se Dardanise ne fushen nderkombetare behen interesat e shtetit shqiptar prej 56 mije km2 te krijuar ne 1912(rikrijimi i ketij shteti eshte urgjence organike kombetare). Interesat dardane ne krejt luginen e Vardarit, ne luginen e poshtme te moraves deri ne danub si dhe ne Bosnjen perendimore,behen automatikisht interesat e Shtetit Shqiptar.

Interesat e Mbreterise Ilire te Ardianeve me qender Shkodren,behen automatikisht interesat e shtetit shqiptar,po njesoj tokat ku shtrihej kjo mbreteri perbejne interes te vecante per shtetin shqiptar.
Kjo perkthehet,se Mali i Zi,Hercegovina,Dalmacia,Liburnia dhe Istria jane territore ku interesat shqiptare jane paresore...Keto interesa jetesore duhet te mbrohen me cdo menyre te mundshme.Forcimi i shtetit shqiptar duhet te nenkuptoje domosdoshmerisht rritjen e influences shqiptare ne krejt tokat e mbreterise antike te Ardianeve.
Perpjekjet per mbizoterimin ne detin Adriatik e ne detin Jon eshte detyre e shtetit shqiptar,perpjekje qe nenkuptojne krijimin e nje flote te forte ushtarake.Korfuzi eshte roja e midis deteve shqiptar.
Po njesoj interesat e mbreterise ardiane drejt bosnjes deri ne sava ,duhet te behen interesat e shtetit shqiptar.

Interesat e Mbreterise se Epirit behen menjehere interesa te shtetit te bashkuar shqiptar.
Interesat e tij mbi thesaline e akarnanine duhen marre parasysh.

Interesat e Mbreterise Pajone qe shtrihej ne nje pjese te maqedonise se sotme ,bullgarise se sotme,e greqise se sotme , duhet te jene pjese perberese te interesave shqiptare...
Tokat ku jane shtrire pajonet duhet te perbejne nje fushe interesi e influence te pakundershtueshem,natyrale e te moralshme te shtetit shqiptar...

Interesat e Mbreterise Maqedonase aty nuk ku jane perfshire ne interesat qe deri ketu duhet te ruaje shteti shqiptar,duhen mbrojtur.Pra dalja ne egje,lugina e aliakmonit dhe gjithe interesat maqedonase ne egje e greqi jane pikat kryesore ku duhet te drejtohet influenca e shtetit shqiptar.

Po njesoj tokat ku ka pasur ilire ,shteti shqiptar jo vetem duhet tu mbroje historine e kulturen nepermjet historise se shqiperise dhe muzeut historik kombetar sic ben deri me sot,por duhet te ringjalle interesat e tyre te vjetra i ti beje te vetat,ashtu sikunder ben me historine e kulturen e tyre.
Ky eshte imperativi kategorik i shtetit shqiptar,i cili nuk duhet te loze kukamfshehti me pergjegjesite e tij,si trashegimtar i nje etnosi te madh ,qe detyrimisht i ve si detyre zbatimin e nje politike mbrojtese te interesave te kaluara,mbrojtje qe duhet te pasqyroje ne te ardhmen nje deshire per te rifituar shkelqimin e humbur .
Rilindja Ilire eshte i vetmi detyrim real moral qe na ve historia.... Cdo pretendim per detyrime te tjera historike bie ndesh me realitetin etnik te shqiptareve,nje realitet i shkelqyer ilir.

Te kesh apo te mos kesh besim tek albanologjia zyrtare,kjo eshte ceshtja ....

2009-04-12T15:09:00.002+02:00

Nuk me ndjell simpati albanologjia zyrtare, pasi mesa kam verejtur perbehet nga nje shpure pozitivistesh, keshtu qe meqe per mua perfundimet e bazuara ne pozitivizem jane shpesh te gabuara, kokefortesia e pozitivisteve nuk lejon zgjerimin e njohurive.

Ne gjuhen shqipe nuk eshte marre as per se largu ne konsiderate lidhja gjuhe-fe, lidhje jetike.

Gjuha e folur hyn tek materiali shpirteror i popullit, meqe gjuha materie nuk eshte as sot e as mot e aq me pak dje.

Vete indoeuropianistika i ka ndjenjur larg ndikimit fetar ne gjuhe.
Ashtu si cdo pjelle spirituale(arti,letersia,mitet, kenget) edhe gjuha e folur kurrsesi nuk mund te jete zhvilluar pa ndikimin fetar.
Marrim psh fjalen Zot. Kjo fjale ka dhene ne shqip, zot shpie/zot i vendit,kryezot,imzot, zotrote, zoteroj,zotoj-zotohem(?),i/e zoti, i/e pazoti, i/e zoteruar, zoterues, zoteri/ni e zonje,zonjushe.

Nuk me duket se ka vend per dyshim, se fale kryesisht prapashtesave, rrenja Zot ka sjelle nje thes me fjale.

Po njesoj nga fjala be-beja, kane ardhur; bese, i pabese, besoj,i besuar, besim, besnik,pabesi, besimtar,i betuar, betohem, i perbetuar.
Ne kohet e vjetra fjalet qe lidhen me fene kane qene te pakten po aq vendimtare ne prodhimin e fjaleve te reja sa fjalet Zot e bese ne shqipen e sotme.

Gjuhesise zyrtare nuk i plas fare per kete aspekt te gjuhes.
Ceshtja eshte se gjuhesia zyrtare zoteron metologjine shkencore e cila eshte e domosdoshme, mirepo mua me duket se kjo metologji nuk eshte e plote.
Nuk ka si te jete e plote kur nuk arrin te zgjidhe ceshtje themelore si vendi i shqipes ne ndarjen kentum-satem, historia e fonetikes shqiptare apo etimologjia e fjaleve.

Atehere per mua ketu lind edhe albanologjia alternative, lind pikerisht nga paaftesia e albanologjise zyrtare te vere pikat mbi i, per ceshtje thelbesore.
Per shqiptaret e per vete shqipen huazimet nga turqishtja apo persishtja, perfaqesojne interes mejhanesh ne krahasim me ceshtje thelbesore si fonetika historike ,etimologjia apo lidhja me grupin iliro-trako-dako-frigj e vete perkatesia kentum apo satem.

Ta marrim psh perkatesine kentum apo satem.
Thone (me shumice derrmuese votash) se shqipja eshte satem, mirepo po te veresh ndarjen kentum-satem, te futesh shqipen ne satem eshte thjesht pasoje e procesit te paperfunduar te satemizimit e jo sepse realisht shqipja eshte satem e qarte.
Te kembengulesh se shqipja eshte satem eshte njesoj si te thuash se njeriu qe ndodhet ne Kavaje, nuk eshte gjate rruges nga Lushnja ne Durres, por ndodhet ne Durres.

Ti mund te ngrihesh e te thuash , shiko se ai nuk ndodhet ne Durres, por nese te gjithe shkencoret kembengulin se eshte ne Durres do fillosh te dyshosh edhe vete.

po te shohim tabelen e pare tek :
http://en.wikipedia.org/wiki/Indo-European_sound_laws

shqipja eshte vene ne mes bashke me tokarishten dhe ne te majte te shqipes ka satem te qarte, ndersa ne te djathte pervec tokarishtes ka kentum te qarte.

Shikojme ne tabele se K e pare e tabeles, ne gjuhet satem ka sjelle s ne gjuhet kentum k(,h,g), ndersa ne Shqip, ka th dhe k, dmth th qe tregon satemizim, ndersa k qe tregon kentum.
Po njesoj me shqipen qendron edhe tokarishtja, pasi edhe aty ka k(kentum) dhe s(satemizim).

Tek k e dyte dhe tek e treta , gjuhet satem kane ruajtur k,dmth nuk i jane neshtruar satemizimit ashtu si logjikisht edhe ato kentum, nderkaq tokarishtja qendron po njesoj, dmth k tregon ruajtje ndersa s, satemizim.

Shqipja ne tabele eshte shume e cuditshme, sepse tek k e dyte ka ruajtur k,njesoj si gjithe gjuhet e tjera te tabeles kurse tek k e trete (kw) , sillet si tokarishtja dmth edhe k edhe s, dmth kunder si gjuheve satem ashtu edhe atyre kentum, biles kemi edhe qiellorzimin, dmth kemi kthimin e k ne q. (Ketu kalimi nga kwon ne qen, duket i natyrshem meqe kw kthehet ne q e latinishtja ska kurrfare pune).

Kalojme tek 3 g-te me poshte ne tabele.
Tek g e pare, verejme per here te pare satemizim te plote, por nje nga gjuhet e plota satem, e para e tabeles kalon ne h, dmth sillet si kentum. Pra kjo g ne vetvete eshte anomali , qe mendoj ka nevoje per thellim nga ata qe paguhen per kete pune.
Tokarishtja ndaj 3 g-ve ka te njejten sjellje sic kishte me 3 k-te, dmth edhe k te kentumit edhe s te satemit.
Ndaj g-se dyte, sanskritishtja ruan frymen kentum nderkaq gjuhet e tjera satem edhe pse kryesisht e ruajne frymen kentum tregojne edhe satemizimin me z, nderkaq kentuma te qarte si greqishtja dhe latinishtja se nga shkojne e nxjerrin ph e f, anomali e qarte jo vetem nder kentum po nder gjithe gjuhet. Nderkaq greqishtja nxjerr ne pah edhe th e satemit.

Ajo tabele tregon edhe dicka tjeter , qe qiellorzimin e shqipes nuk e ka asnje gjuhe tjeter, pasi kemi k-q, g-gj,r-rr,l-ll,n-nj. Ky eshte proces tjeter qe duhet shpjeguar,pse shqipja peson me teper qiellorzimin se gjuhet e tjera dhe si nga jashte brenda tel l-ll apo n-nj ashtu edhe nga brenda jashte k-q e g-gj apo poshte-lart si r-rr.

Tani aty ne tabele, duket qe gjuha me e afert se sjelljen ndaj k-ve e g-ve me shqipen eshte tokarishtja e jo ndonje gjuhe satem.
Atehere llogjike qe kategoria e tokarishtes duhet te jete edhe e shqipes.
Faktikisht jane thuajse ne te njejten kategori, ne kategorine e gjuheve qe sdine ku ti fusin.

Ne te njejten kategori gjuhesh te paqarta apo me sakte qe deshmojne sjellje te dyshimte , rastesisht po fare rastesisht hyn edhe ilirishtja , per te cilen shumica mendon se eshte kentum nderkaq eshte e provuar se ka sjellje satemi te qarta.

Hipoteza se procesi i paperfunduar i satemizimit ne shqipen e sotme , mund te deshmoje per me shume kentum ne te shkuaren , dmth ti afrohet ilirishtes qe ka pak satem, mua me duket per tu marre ne konsiderate e deshmon per lidhjen e dy gjuheve e sqaron perse jane gjuhe veshtiresisht te kategorizueshme, pikerisht sepse mund te jene njera vijim i tjetres.
E anasjellta, se njera do ishte padyshim kentum apo satem, do e bente te veshtire lidhjen ilirisht-shqip.

aig - dhia, deshmon se para fjales dhia ekzistonte nje fjale gia nderkaq kec ku c eshte zvogeluese e shqipes tregon nje ke, pra nje kentum nga gi.
Keshtu nje satem dhi e nje kentum kec (qe etimologjikisht do te thote i vogli i dhise, ashtu sic eshte), mjaftojne per te
treguar sesi shqipja nuk eshte aq thjeshtesisht satem sa duan ta bejne.

Pastaj hec e beso albanologjine zyrtare.

Rishikuesit e kombetarizmit apo neokombetaristet

2009-04-12T14:17:00.003+02:00

Thone qe kombetarizmi duhet te bazohet mbi te ardhmen ne nje kohe qe cdo kombetarizem, yni perfshire, bazohet mbi te shkuaren, sheh epokat e lavdishme dhe i pahnxjerr per te demostruar se kombi ka energji e mund te beje me shume.

Per mua eshte e qarte qe kombetarizem te bazuar mbi te ardhmen nuk mund te kete ,por nese ky (ta zeme) kombetarizem hamendesor do perfaqesonte nje ideologji pa paradokse, atehere do perbente nje mundesi, sigurisht qe nuk do kishte te bente me realen, pasi realja i takon fakteve konkrete dmth duhet te presim te ardhmen per te pare konkretizimin.

Pra pyetja kryesore per ti dhene statusin e mundesise: A mund te ndertohet nje ideologji pa paradokse kur kemi te bejme me nje bashkesi ne radhe te pare morale e spirituale si Kombi ?

Pra neokombetaristi mund te jete nje mundesist (posibilist) e sigurisht kjo sjell vetiu se nuk eshte realist (por nje realist potencial).

Une e quaj te papranueshme idene se vetedija kombetare eshte nje e dhene e pandryshueshme,pra qe e kemi perfituar perfundimisht , pasi historia na meson sesi humbi ne shqiperi percaktimi kombetar ‘Arber’ dhe vetedija arberore e mbeshtetur mbi nje moral e spiritualitet pagano - kristian apo kristiano-pagan. Kete vetedije e ruajne arbereshet te cilet nuk arrijne psh te konceptojne sesi nje arberesh mund te jete myslyman. Nje shqiptar do e konceptonte shume mire sesi nje arberesh mund te jete myslyman,por jo nje arberesh.

Cka dua te them eshte se nuk duhet te luajme me nje te dhene kaq te luhatshme sa vetedija kombetare. Mjaft te shikojme sesi shume femije emigrantesh nuk e zoterojne nje vetedije kombetare.

Kjo do te thote se kurrsesi nuk duhet te guxojme te kritikojme e aq me pak te asgjesojme, themelet mbi te cilet u ndertua kjo vetedije,pavaresisht joracionalitetit qe keto themele mund te permbajne.
Tashme ky joracionalitet i mundshem apo real ben pjese tek morali kombetar,duam apo s’duam ne. Ne rast se ne i godasim keto themele, atehere do rrezojme edhe shtepine.

Pastaj nese ideja synon te rrezojme shtepine me mire te ngreme plackat qe ketu e te ikim ne plazh te kalojme nje dite te bukur nen rrezet e Sol Invictus-it.
Megjithese duhet pranuar se ka shume qe duan te rrezojne shtepine e te flene ne shtepine e te huajit apo ne nje shtepi te madhe europianesh hipotetike ku keta dhe Hysein al Qurash dhe Patrik Lumumba apo Zinedin Zidane i perkasin te njejtes bashkesi morale e spirituale.

Ta zeme se vetedija kombetare eshte e dhene e pandryshueshme atehere sipas neokombetaristeve kombetarizmi me fytyre nga e ardhmja duhet te ndertohet mbi Arsyen, si e vetmja arkitekte e nje Kombi, pra edhe morali i ri kombetar duhet te jete produkt vetem i Arsyes, ku psh miti i Kostandinit e Dhoqines ( e morali qe percjell) eshte i denuar me vdekje pasi miti eshte joracional keshtu qe mund te jete burim paranojash.

Mirepo ketu mund te shihet cdo gje pervec moralit kombetar sic konceptohet ky moral, sepse ketu kemi te bejme me nje shoqeri ku perjashtohet ‘besimi’ si mjet ngjizes. Por pa ‘besimin’ (ne nje zot, ne nje mit te perbashket, ne nje race te perbashket etj) morali kthehet ne nje kuti bosh.
Pra nuk kemi te bejme me nje moral kombetar por me nje konceptim abstrakt te ketij morali i cili perfundon jo vetem duke e nenshtruar plotesisht moralin ndaj arsyes, por duke e shkrire esencen e moralit brenda arsyes, pra asgjesuar vete moralin e mbajtjen e moralit si ‘mumje’.

Trakisht - shqip

2009-04-12T14:02:00.003+02:00

Lidhja me trakishten nuk eshte hipoteze , pasi shqipja ka qene folur ne ballkan ne epoken pararomake e iliret e traket ishin 'vellezer' apo 'kusherinj te pare', keshtu qe elementet trake ne shqip mund ti vishen fare mire ngjashmerise iliro-trake.

1) achel - e lidhin me uje,por krahaso achull-akull(forma ull-uj) te shqipes.
2) ala- uje, rrjedhe, krahas shqip ula-uja
3) alta- uje, rrejdhe, per analogji ulta-ujta
4) an(a), ang,ant(i) - 3 fjale me rrenje an qe nenkuptojne, i perkulur,anesor, kunder, krahaso me shqipen ana, me ane, i anes tjeter.
5) apa- lume, shpjeguar disa postime lidhja ap-av tek av-ull uje i ngrohte.
6) ar-zas- i bardhe, krahas. shqipen ar, rrenja e b-ar-dh ose ndryshe arzas=arsas nga per shkak te s=t kemi artas, krahasuar me shqipen i/e art-e
7) bend- lidh, krahaso me shqipen bind,hyji ilir Bindi,
8) bol-inth(os)- buall qe jetonte ne malet MESAPE qe ndanin medet nga pajonet, krahas shqip buall,buoll
9) bredas- kullote malore, krahaso me shqip bredha, kullote mes bredhash,pra kullote malore(dako-rumanisht bred i thone bred-hit)
10) brendas- kaproll , shqipja brini/briri ose brin-dash, pra fjala mund te jete e perbere
11) bria- vendqendrim,pastaj qytet, krahaso me shqipen vrri,verri, kalimi b-v ben bria-vria-vrria
12) bru-zas(bru-sas) - shpejt, krahaso me shqipen vru-ll(vru duket edhe e afert e vrap)
13) kal-as— balte, krahaso me shqipen, k(e/a)ll-ir, kel-lire, i baltosur i bere pis nga pluhuri e balta kryesisht.
14) dama- vend ku rrihet, krahaso me shqipen doma-dhoma ose
i dam, i ndare qe rri menjane.
15) dars-as- i forte, i guximshem , krahaso me shqipen derrm/derrmoj apo me derdeng(dar-deng) , njeri i forte,i mbushur
16) dero- i mbyllyr, krahaso me shqipen dere.
17) dinga- pjellor, krahaso me shqipen dinga/s qe do te thote plot apo deng qe ka te njejtin kuptim.
18) douro- i forte, krahaso me shqipen duar, ku qendron forca
19) drenis- dre, krahaso me shqipen dre/ni
20) erm-as- furi, krahaso me shqipen jerm(apo zjerm) furi,me zjarr
21) germas- i ngrohte , i zjarrte, krahaso me shqipen jerm,zjerm(gr,therm-os),zjarr ose me ziej, i/e zier
22) her-is- dore, krahaso me shqipen k-hra=krah
23) jur-as- uje ,lume , krahaso me ujr-a
24) kalas - zone kufitare, krahaso me shqipen kala
25) kenth-as - femije, krahaso me shqipen kerth-i - i vogel
26) kurp- grope,fole ne toke, krahaso me shqipen grop e germ-oj
27) kurta- dru ? gur ? , krahaso me shqipen gurt
28) mukas- vend ujendenjur, kenete, krahaso me shqip i mykur
29) pala- kenete,pellg,krahaso me shqipen pel-lg, rrenja hipotetike ala-ula-uja
30) per- djale, bir, krahaso me shqip phir-bir
31) pinon- pi, pije, krahaso me shqipen pi-pin,emri ilir Pinni.
32) pras- hedh me presion (ujin ne pergjithesi), krahaso me shqipen plas perplas
33) puris, pyr,pir - djale, bir, krahaso me shqipen phir-bir
34) pusinas- pyll me pisha, krahaso me shqip, pis(h)a
35) rezas(resas) - mbret, krahaso me shqipen mb- ret, res(as)-ret,mbret atehere del mbi-ret, mbi mbret.
36) sabazias(sabatias)- i lire,liroj, krahaso me shqipen sh(a)phat-ues- shpet-ues-lirues, Hyji iliro-trak Sabatius-Sabazio mund te kete qene Shpetuesi.
37) rumbas- uje i shpejte, rryme, krahaso rum me shqipen rrym.
38) saut-is- pertac, qe rri ne nje vend, krahaso me saut/saus me shqipen sos, perfundoj,i lodhur,i sosur
39) sek-as - bar,drithe, krahaso sek-tek me shqipen thek-er,(sika-thika pra njihet se s eshte kthyer ne th)
40) semela- toke, krahaso me shqipen themel ,prape s e kthyer ne th.
41) skalp- gjuaj , godas, krahaso me shqipen shkep(ne dru) apo shkolit-shperbej apo shkop
42) skaplis- sepate, krahaso shkap- me shkop
43) skarsas- cekur,perkulur, di traverso(italisht), krahaso , me shkaras,jam shkaras dmth jam i perkulur, skam ekuiliber.
44) skilas- i shpejte, krahaso rrenjen skil me shqipen shkel, ja shkeli dmth filloi te vrapoje shpejt.
45) skumbras- mal,koder, krahaso skumb-shkumb me shqipen shkamb/shkemb
46) struma,strumon (lumi strimon i pajoneve)- rryme lumi, rrjedhe, ruma me shqipen rryma.
47) suka - gryke mali apo e care(crepa it,crack anglisht), krahaso me shqipen suka ose cuka.
48) sura- rrjedhe ,serisht fjala rrjedhe prandaj nuk eshte i pamundur krahasimi me shqipen shurra
49) suras - i tharte, krahaso me shqip, thart nepermjet sart-sarat/s,kalimi s-th i permendur me lart, sika-thika
50) taru- dru me maje,ushte, krahaso me dru
51) thurd- shkaterroj, kollapsoj(per sqarim), krahaso me shqipen i/e thyer(t)
52) tirsas- i shpeshte, i dendur, i plote, krahaso me shqipen tras(h)-trashesi
53) titha - dite,drite, shkelqim, krahaso me shqipen dita.
54) ton- prezente, e tashme, e tanishme, krahaso ton me tani
55) tund - shtyj, krahaso me shqipen tund (djepin), pije dhe me fund, fare mos u tund.
56) tuntas- shume,dendur,krahaso tunt me shqipen tynt-dynd
57) turm- turrem,vrapoj, krahaso me shqipen turr e fjalen turm
58) veger- qullte e i ngrohte, i vaket, krahaso veg me shqip.vak(et)

Spiritualitet per shqiptaret !

2009-04-12T13:55:00.002+02:00

Monoteizem apo politeizem ?

Ne fund te fundit cdo qytet nderonte me shume nje zot e njefaresoj ishin monoteiste, vete Babilonia pavaresisht 2 mije hyjnive kishte nje Marduk.
Politeizmi ne ndryshim nga monoteizmi eshte i lidhur kerthizisht me natyren e prandaj njeriu zoteronte nje spiritualitet me te pasur , me te plote.
Mund te flasim deri ne mengjes mbi burimin e spiritualizmit por do e gjejme vetem ne natyre, ngado ta kthejme,perfshire spiritualizmin kombetarist.

Monoteizmi nuk beri gje tjeter vecse futi ne arke Hyjin. Pastaj kete arke e futi ne nje faltore,pastaj pas faltores e kuptoi qe arka nuk mjaftonte per te ruajtur Hyjin, prandaj Hyji duhej futur ne ‘liber’. Cfare shpikje he, te futesh Hyjin ne liber. Rrofshin hebrejt qe na mesuan sesi Hyji degjeneron ne nje cope ‘libri’ e me e forta tani ende gjysma e njerezve te botes e kerkojne spiritualitetin ne faqet e nje libri! Kjo eshte mahnitese ne llojin e vet te idiotesise, nje idiotesi kaq e sofistikuar saqe duket ajka e urtesise njerezore.

Me ca fjale historia e monoteizmit prej Mojsiut(leme menjane Akhenatonin).
Mojsiu gjen Zotin e malit Sinaj, qe i perkiste nje tribuje te zones. E lidh me nje Zot shtepiak te abrahamit(ne Ur cdo shtepi kishte nje shpirt te shtepise) fytyren e te cilit e asgjeson sepse duhet ta lidhe me Diellin e Akhenatonit e praktikisht paraqitjet e zotit prej atehere jane thjesht rreze dielli qe te verbojne.

Meqe ky zot eshte i padukshem i duhet ti marre ‘FJALEN’ pasi pa ‘Fjalen’ ky zot i padukshem do ishte njekohesisht inekzistent. ‘Ne fillim ishte Fjala’-thote Bibla.

Tani cfare ben Mojsiu. Meqe hebrejt ishin nomade, per te ruajtur kete Zot i duhej ta fuste ne valixhe,pasi si do e marresh me vete dicka te padukshme po nuk i fute ‘Fjalen’ ne valixhe? Keshtu valixhja ku futi Zotin, ishte nje ‘arke’ . Pra futi Zotin ne ‘Arke’. Sa rehat eshte ndjere aty Zoti i nje Mali! Imagjinoni sikur Zoti i Tomorrit te futej ne nje arke apo senduk e te merrej me vete psh ne kalabri gjate eksodit pas Skenderbeut.

Pasi u ngulen ne Kanan(Palestine,Izrael) arken ja vodhen Filistinet,keshtu ngelen pa Zot. Populli donte te shihte Zotin po arka ku ishte burgosur Zoti , mungonte. Keshtu Zoti,Hyjnorja per here te pare ne jeten e njerezimit u kthye ne ‘fenomeno da baraccone’.

Atehere pas peripecive te shumta e meqe u ngulen mire ne Kanan, u mendua qe Zoti te ishte plotesisht i padukshem,pra edhe arka te burgosej e u gjet ‘Tempulli’.
Burgosim arken ku kemi burgosur Zotin e Malit Sinaj brenda tempullit, keshtu jemi me te fuqishem dhe nese na vidhet arka ska problem , nuk e merr vesh kush.

Mirepo kaloi koha dhe gjetja e Salomonit(apo Davidit) nuk funksionoi me. Izraeli u nda ne dy pjese e Zoti ngeli ne Jeruzalem, ne tempull, pasi atehere hebrejte nuk i njihnin sinagogat, kishin vetem Tempullin e Jeruzalemit ku rrinte Zoti. Jeruzalemi ishte ne shtetin e Judes, keshtu shteti tjeter ai i Izraelit ngeli pa Zot. Prandaj banoret e Izraelit vajten e moren Baal-in e deshmohet ne mase te jashtezakonshme.

Tani kriza u pasua nga pushtimi i Nabukodonozorit shkaterrimi i Tempullit.
Hebrejte e gjeten veten perseri pa Zot. Tempulli e Arka ishin shkaterruar e Zoti ja kishte mbathur prape ne Sinaj i lumtur qe doli nga burgu, ose sipas tyre i kishte braktisur.

Mirepo hebrejte dine te dalin nga krizat. U shpik burgosja e Zotit brenda fleteve te nje ‘Libri’. Librat behen kopje te pambarimta, keshtu edhe nese digjet nje liber eshte tjetri, keshtu qe hebrejte nuk do rrezikonin kurre me qe Zoti t’ja mbathte ne malin e vete te Sinait e ti braktiste .

E kapen per flokesh Zotin dhe e burgosen brenda librit.
Me nje gur vrane dy zogj. Zoti skishte nga tja mbathte me e njekohesisht do behej protagonisti kryesor i historise hebreje.
Pastaj te tjere studiuan Zotin dhe nxorren libra se c’donte te thoshte Zoti me ato qe tha. I futen edhe nje te gjykuar Zotit duke importuar nje shpirt te keq babilonez Satanane. ‘Zoti eshte i mire ‘- ‘Satani eshte i keq’.

Keshtu hebrejte perfeksionuan Zotin te cilin pastaj e moren Kristianet e Islamiket, te cilet duhet te mesojne nder te tjera edhe historine e hebrejve para se te mesojne historine e te pareve te tyre.
E pabesueshme, njeriu arriti shkallen me te larte te idiourtesise.

Tani jane jo te paket ata ateiste apo anjostike qe pretendojne se njerezit qe lexojne shume kane spiritualitet me te pasur sesa ata qe nuk lexojne.
Ndikim i paster i idiourtesise hebraike qe shitet per te vertete e ka mundesi te behet edhe ’shkencore’ ndonje dite(nese nuk e kane bere akoma).

Po ashtu pretendohet shkarazi e heshturazi apo mbyturazi per ndonje spiritualitet qytetar,sikur guret ,hekuri e qelqi i pallatit apo tymi i makinave na dhenkeshin ndonjefare spirtualiteti.

Tani duhet gjetur nje spiritualitet per shqiptaret. Shume e lehte ta shkruash, ca germa te qendisura me tastiere.
Ceshtja eshte ku ta gjesh, mes pallateve apo mes maleve?
Si moderne qe jemi duhet ta gjejme mes pallateve,por ce do se nuk e gjejme dot. Keshtu perfundon edhe gjetja e spiritualitetit sepse drejt maleve shkohet tek Naimi,Cajupi e Fishta, kjo trashegimi e padobishme per njerez moderne e progresiste, le te themi ky ‘apandesit’.